رسائل و كتابت را هيچوقت ممارست نداشتم و اين كار كهنه بود براى من ، متحيّر ماندم در قبول آن و از عهدهء برآمدن آن ، تا اينكه پس از مباشرت ، به خوبى از عهدهء آن برآمدم و رسائل غريبى از منشآت عربى و عجمى مىنوشت .
در اين مدّت با صلاح الدّين ايوبى نيز سروكارى پيدا كرد و نور الدّين او را محرم اسرار خود دانسته وقتى در نزد المستنجد خليفه روانهاش نمود ، بعد از مراجعت تدريس مدرسهء عماد را در دمشق دارا شد - پانصد و شصت و هفت - در ايّام نور الدّين تا وفات او به رياست گذرانيد . پس از فوت نور الدّين ، ملك صالح فرزند او در صغر سن به جاى او نشست ، مباشرين امور ، عماد را تهديد كردند تا به عراق گريخت . در آنجا مدّتى معطّل ماند تا خبر فتوحات صلاح الدّين ايوبى را شنيد ، خود را به او رسانيد و قصايدى در مواقع مختلف در مدح او مىگفت و همه روز ملازم درب خانهء او بود و صلاح الدّين مشغول به فتوحات ، تا وقتى توجّه به حالت او پيدا كرد و او را در ميان منشيان خود جاى داد و اعتمادى به او پيدا كرده از اماثل و اقران برترى يافت .
در زمان حيات صلاح الدّين به تعيّن و رياست گذرانيد و پس از وفات او به اختلال حال مبتلا گشت ، اين مرتبه اختلال حال را صرف تأليفات معروفهء خود نمود كه از آن جمله است : " خريدة " القصر 157 ، در كتب ادبيّه شهرت عماد به اسم همين كتاب مىشود - و اين خريده ذيل است از براى كتاب " زينت دمية الدهر " ابو المعالى سعد خطيرى ، و آن نيز ذيل است بر كتاب " دمية القصر " باخزرى ، و او نيز ذيل است بر كتاب " يتيمة الدهر " ثعالبى ، و او نيز ذيل است بر كتاب " بارع " هارون بن على منجّم .
هريك از اين كتابها متضمّن يك دسته از شعراى زمان خود هستند و اين خريده ، متضمن شعراى قرن پنجم تا زمان تأليف كتاب عماد و كتابهاى ديگرى هم از او معروف است مانند كلمات لطيفى كه از او معروف است .
رجال و مشاهير اصفهان ( الاصفهان ) ( فارسي ) — صفحة 426
مساهمون: مير سيد على جناب
ص٤٢٦