منابع : صبح گلشن على حسن . ص 430 ؛ فرهنگ سخنوران . عبد الرسول خيامپور . ص 553 ؛ قاموس الاعلام . شمس الدّين سامى . ص 4327 .
( 45 )
* ص 187 صامت اصفهانى ( مرگ 1100 ه . ق )
وى اهل اصفهان و فرزند آقا مؤمن اصفهانى است . براى اولين بار در زمان عالمگير پادشاه براى تجارت به هندوستان سفر كرد و بعد از مدتى به ايران بازگشت ولى گويا دورى از هند را نتوانست تحمّل كند و دوباره به اين كشور رفت و اينبار اقامتش حدود پانزده سال طول كشيد ، تا اينكه سرانجام به سال 1083 ه . ق به اصفهان بازگشت . « 1 »
نصرآبادى او را اين گونه وصف مىكند : همگى از صحبت او فيض صورى و معنوى مىبرند و خصوصا فقير ، چنانچه گاهى فقيرنوازى فرموده به مسجد لنبان « 2 »
هامش
( 1 ) . شمع انجمن ، محمد صديق حسن خان . صص 266 - 267 ؛ فهرست نسخههاى خطى فارسى احمد منزوى ج 3 ص 2402 ؛ نتايج الافكار ، محمّد قدرت اللّه گوپاموى ص 421 .
( 2 ) . لنبان از محلات قديمى اصفهان است ( رك محاسن اصفهان مافروخى ) . مسجدى كه به نام مسجد لنبان معروف است بناكردهء يكى از اركان نامى اصفهان در قرن هشتم است و نام وى در ترجمهء محاسن اصفهان به شكل زير آمده است :
صاحب معظم قدوه اعاظم الامم جلال الوزراء جمال الدولة و الدّين ، محمّد ديلم دستجردى الاصفهانى .
مترجم رسالهء محاسن 729 ه . ق حسين بن محمّد بن ابى الرضا علوى آوى در بنيانگذارى اين مسجد شخصا حضور داشته است و نام آن را عمارت جمال الدين مىگويد . و سعيد هروى دربارهء مسجد و عمارت مشهور لنبان اشعارى دارد :از پى ذوق و تفرج گر به لنبان در شوى * مسجدى بينى مروج بر سر آب روان
صاحب عادل جمال الدين محمّد كآورد * سبز خنگ آسمان را حكم او در زير رانهنر فرد در گنجينه آثار اصفهان نوشته است كه : از آثار قديمى مسجد به غير از چند قطعه گچبرى از دورههاى قبل از صفويّه و چند لوح كاشىكارى از دورهء صفويه - كه در تالار جديد البناء مسجد برجاى گذاشته شده است چيز ديگرى باقى نمانده - در زير تالار بزرگ مسجد لنبان نهر آبى جريان دارد . . . اين مسجد مورد تقديس مردم اصفهان است و چنين شهرت دارد كه حضرت امام حسين ( ع ) در اين مسجد نماز گذاردهاند .
نقل از تذكرهء شعراى كشمير . اصلح . ص 206 .