كان من اظهر خواصه 1 ) . . .
التى هى من العرض 2 ) لا فى الفصل الحقيقى . . .
فتدبر جيدا . 3 )
ثم قال : 4 )
1 ) انسان
2 ) منظور از عرض در اينجا عرض در مقابل ذاتى مىباشد مثل جنس و فصل ، نه عرضى به معناى اعتبارى انتزاعى كه در صدر بحث مشتق اراده كردند باشد و شايد هم تعبير به عرضى در اينجا براى تصحيح قيافه و وزن قول ايشان باشد . « 1 »
3 ) شايد اشاره به دقت باشد كه جواب محقق شريف با اينكه به قول ميرزاى نائينى مورد پذيرش علماى بعد از او بوده ، نمىتواند براى رد تركب مشتق كارساز باشد و ديديم كه تا به اينجا اخذ مفهوم « شى » در ناطق بلا اشكال است .
[ جواب صاحب فصول به محقق شريف ]
4 ) جواب صاحب فصول به محقق شريف : محقق فرمودند اگر منظور شما از اخذ شئى در مشتق مفهوم آن باشد لازمهاش دخول عرض عام در فصل است كه جواب آن گذشت و همچنين فرمودند اگر منظور از اخذ شئى در مشتق مصداق آن باشد لازمهاش اين است كه قضيه ممكنه به ضروريه تبديل شود حال جناب صاحب فصول از اين شق جواب مىدهند و مىفرمايند جواب اين اشكال بوسيله دقت در عقد الحمل معلوم مىشود . « 2 »
هامش
( 1 ) - عناية الاصول جلد 1 صفحه 154
( 2 ) - تمام قضاياى حمليه داراى دو نسبتند كه به آن عقد الحمل و عقد الوضع مىگويند . -