نيمه شب ، همين زن براى آن مرد ، حلال بود اما به وقت نماز صبح ، آن نگاه حرام شد و در
سپيدهء دم اين حرمت ، شكست و زن بر آن مرد حلال شد .
حال بفرماييد ، تصوير فرضى اين مسألة چگونه است ، اين زن و مرد در چه شرايطى از
نظر شرعى حلال و تحت چه ضوابطى بر همديگر حرام مى گردند ؟ "
قاضى القضات دربار خليفه ، در همان آغاز كار به عجز خود اعتراف كرد ، و بى درنگ
اظهار داشت : " نمى دانم و به جواب راهى نمىيابم . پس از اندكى تأمل و مكث از پيشواى
نهم خواهش كرد كه اين مسألة را خود تشريح فرمايند " .
پاسخ سوالات
امام ( عليه السلام ) فرمودند : " ساده است ، اين زن ، كنيز كسى بود ، مردى در آغاز روز نگاهش كرد
طبعا اين نگاه حرام بود . وقتى آفتاب به موقع چاشت رسيد ، اين مرد ، كنيز را از مالكش
خريد در اين وقت ، نگاه او بر كنيزش حلال بود . به هنگام ظهر ، كنيز را آزاد ساخت ،
نگاهش از نو بر او حرام گرديد . اما هنگام نماز عصر ، كنيز آزاد شده را به عقد خود درآورد
حالا زنش بود و نگاهش بر او حلال بود . به وقت نماز مغرب ، اين مرد زن خود را " ظهار " ( 1 )
كرد و بر او حرام گرديد . به هنگام نماز عشا ، كفارهء ظهار را پرداخت و زن بر او حلال شد ،
ولى نيمه شب او را طلاق داد و براى چهارمين بار ، بر او حرام گرديد . سپيده دم فردا از
طلاق خود ، پشيمان گرديد و به زن رجوع كرد ، و زن مجددا بر او حلال گرديد " .
هامش
1 . ظهار : نوعى قهر كردن شوهر از زن است كه با اين لفظ به او اعلام ناآشتى مىكند " تو بر من
مانند پشت مادر من هستى " يا تو به جاى خواهر من هستى يعنى به تو به چشم مادر و خواهرى
نگاه مىكنم در صورتى كه اين گفتار در حضور دو شاهد عادل باشد و حائز شرايطى باشد كه در
فقه بحث شده است زن حرام مىشود : " از شرائطى كه در ظهار گفته شده است اين است كه علاوه
بر مكلف و مختار و صاحب تصميم جدى بودن مرد ، زن در طهرى كه نزديكى صورت نگرفته
باشد واقع گردد و شرائط طلاق در او جمع باشد و قصد آزار و لجاجت در ميان نباشد . با ظهار زن
بر مرد حرام مىگردد مگر آنكه كفاره بپردازد . كفاره ظهار آزادى يك برده است . براى تفصيل بيشتر
به كتابهاى تبصرة المتعلمين ج 2 ، ص 58 ، كتاب " شرح لمعه " و كتاب " اسلام و آراء و عقائد
بشرى " مراجعه گردد .