گفتار شيخ مفيد
او كه يكى از پيشگامان علم حديث و فقه و تاريخ در قرن چهارم هجرى مى باشد كه در
كتاب " إرشاد " خود مى نويسد : " روايات متعدد و فراوانى در زمينههاى مختلف علمى از
وجود امام ابوالحسن روايت گرديده است كه نشان مىدهد او فقيه ترين و دانشمندترين
فرد از مردم عصر خود بوده است " . ( 1 )
مرحوم سيد محسن جبل عاملى كه يكى از علماى مبرز و مجاهد قرن اخير است و
فداكارىهاى اجتماعى و علمى او هنوز در قلوب مسلمانان جا دارد ، در كتاب خود شبيه
كلام شيخ را دارد و مى گويد : " علما و دانشمندان دفاتر و كتابهاى خود را با دانش ها و
علوم امام هفتم پر ساخته اند " . ( 2 )
مناظره و گفتگو با ابوحنيفه
هنوز كودك نابالغ است و قدم به رشد و كمال لازم ، نگذاشته است ولى تحصيلات خود را
در مكتب وحى و الهام الهى تكميل كرده است كه با ابوحنيفه رئيس فقهى حنفيان
گفتگو مىكند و او را مجاب مى سازد و قدرت علمى و فقهى خود را با كامل ترين صورت
نشان مىدهد .
سيره نويسان اسلامى مناظرهء زير را از دوران كودكى و طفوليت او يادداشت كرده اند كه
ابوحنيفه پيشواى فقه حنفى گويد : " در سفر حج به قصد ديدار و مناظره با امام صادق ( عليه السلام )
در پاره اى از مسائل اختلافى ، عازم مدينه گشتم و وارد منزل امام صادق ( عليه السلام ) شدم . در
دهليز منزل منتظر اجازه ى ملاقات نشسته بودم كه ناگاه كودكى بيرون آمد كه هنوز به
مرحله ى بلوغ نرسيده بود از او پرسيدم اگر فرد غريبى نيازمند رفع حاجت باشد چه كار
بايد انجام دهد ؟
كودك با فطانت و هوشيارى خاص با توجه به نحوه ى سوال با اشاره به فروع واجب و
مستحب و حتى مكروه مسألة اين چنين پاسخ داد و مرا شرمنده ساخت : او پشت
هامش
1 . ارشاد مفيد ، ص 277 .
2 . اعيان الشيعه ، ج 4 ، ص 84 .