تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 810

مساهمون:

ص٨١٠
زيرا ، أصل بد در ماهيّت وحدّ وجود خاصّ خود بد است وايجادات يا اعمال خيريّه وصادره از نفس ناپاك وشرور أو ، هرگز موجب صلاح ورستگارى وى نشده وفطرت أو را تغيير نميدهد ، وبقول سرايندهء پرآوازهء شيرازي ، تربيت در أصل بد ، همانند گردوهايى است كه كسى بخواهد آنها را بر روى گنبدى نهد ، والبتّه بديهي است كه بر گنبد نمانده وفرو مىافتد . فىالجمله ؛ اينكه چون حركات انسان در خيرات ومبرّات وانجام دادن اعمال عبادي موجب تكوين وايجاد خميرهء ملكات اوست ، پس بقول حكيم سبزوارى :
إذ خمّرت طينتنا بالملكة * وتلك فينا حصلت بالحركة
يعنى : چون طينت ما آدميان از ملكات اخلاقى تخمير گرديده است ، واين ملكات نيز بنوبهء خود از حركات ما حاصل شده‌اند ؛ پس در نتيجة طينت ما بتدريج از حركات مستمرّ ما تحقّق يافته است ؛ واز سوى ديگر اگر حركات ما در جهت خيرات وخداپسندانه بوده وبصورت عبادت وبراي قرب إلى اللّه باشد ؛ اين حركات بتدريج ملكات نفساني را تشكيل ميدهند كه عبارت از اخلاق الهى است ومورد تأييد شريعت حقّه بوده وفرمايد : « تخلّقوا باخلاق اللّه » وآشكار است كه اين طينت معنوي بسبب انجام پىدرپى تكاليف وأوامر شرعي ميباشد كه بدستور شارع فخيم اسلام وحكم خداوند تعالى محتواى ديانت وملّت وشريعت بوده وانسان با همين طينت وخميرمايهء باطني حشر كرده ودر يوم الجزاء براي اخذ نتيجهء اعمال خود آماده ميگردد وبپاداش جنّات يا نيران وجهنّم نائل مىآيد ؛ ودر مآل ؛ دين بمعنى مجموعهء قواعد وأصول وفروع الهى براي تكامل بشر ونيل بمراتب قرب الهى ، موجبات دخول در سراپرده وحريم پروردگارى گرديده وبعبارت بهتر انسان با تحقّق عبوديّت در نفس خود بلطيفهء ربوبيّت نائل مىآيد وكمال اين لطيفه در آدمي سبب تصوّر أو بصورت خداوندى ميشود ، وطبق حديث : « خلقت الإنسان على صورتي » انسان در كمال نهايى وقرب غايى ، حبيب ومحبوب حضرت حقتعالى گرديده وهمانند پيامبر عظيم الشأن اسلام بمقام
قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى
رسيده وبمرتبهء برد اليقين قدم مىنهد ، والبتّه خلفاى بر حقّ أو كه همان ائمّهء إثنى عشر ودخت گرامى أو زهراء أزهر وعطيّهء حضرت داور بدان رسول بزرگوار ( ص ) ميباشند ، همگى مقيم سراپردهء عزّت ومحرم بارگاه خلوت خداوند متعال محسوبند ؛ وخلاصهء كلام اينكه دين وملّت وشريعت در اينعالم سازندهء مراتب ومقاماتى براي انسانند كه أو را در يوم الدّين
تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 810 | غلامحسين رضانژاد