دقّت وتوجّه واعتناء را مبذول داشته ودر تحقّق احكام خمسهء حلال وحرام ومستحبّ ومكروه ومباح ، بكمال سعى ونيّت پاك براي قرب بحقّ اوّل كوشا باشد .
بديهي است ، مراد از إصبعين يا دو انگشت از انگشتهاى خداوند رحمان ، طاعت ومعصيتي است كه از آنها به أسماء الهادي والمضلّ تعبير شده است ، وقلب مؤمن به الهام فرشته يا وسوسهء وهم وشيطان در بين دو انگشت حضرت رحمان واقع ميباشد ، ولذا از طاعت بهدايت واز عصيان بضلالت تعبير ميشود .
تمهيد ششم :
تا آنگاه كه آدمي بصورت جنين در رحم مادر خود است ، داراى نفس نباتى بوده وچون نفس نباتى مرتّب بمراتبى است كه از جمادى آغاز گرديده وبا گذراندن درجات آن بمرتبهء نباتى وارد شده ودر أحوال وصور همين نشئه نيز بايد بترقّيانى لازم نائل آيد ، تا درجات واقعه در مرتبهء نباتى را طىّ كرده وبتعبير بهتر از حالت جنين بودن كه نبات بالفعل وحيوان بالقوّه ميباشد ؛ در حاليكه فاقد حسّ وحركت ارادى بوده ودرعينحال ممتاز از نبات است ؛ در مرتبهء حيواني پديدار شود وبا گذراندن مراتب آن در رحم مادر وسپس با تولّد وطىّ دوران طفوليّت ، از نشئه حيواني گذشته وبا رسيدن بكمال حيوانيّت وداشتن قوّهء واهمه وديگر قواى حيواني ؛ آنهم در حدّ كمال ؛ مدّت كودكى را پشتسر نهاده وبسنّ تكليف واستحقاق عمل باحكام خمسهء تكليفيّه رسيده وبا داشتن عقل - ونداشتن جنون - وارد مرحلهء شگفتانگيز بلوغ جسمي وعقلي شود ؛ وآنگاه با عمل بطاعات واجتناب از معاصي وسيّئآت وگذشت مدّتى معتنابه در انجام دادن كردار نيك ونيّات مقرّبانه ومحقّق شدن بمندوبات ومستحبّات واكراه وامتناع از حرام ومكروهات ، در انسانيّت خود بدرجهء بالفعل نائل آمده وبالقوّه در طريق فرشتهء آدمنما بودن گام نهد ، تا بمرتبهء نفوس كلّى وقدسي رسيده وبكمال مراتب انساني سرفراز ومفتخر گردد ؛ امّا در صورتيكه عكس اين درجات ومراتب را پيموده واز طريق هدايت برگشته ودر وادى ضلالت راه سپارد ، هرگز از مرتبهء بهيميّت ارتقاء نيافته ودر صفات بهائم وحيوانات راسخ مانده ودر نتيجة مظهر اسم المضلّ واقع ميشود .
بارى ، نفس جزئي انساني پس از نيل بسنّ بلوغ جسمي وعقلي ، با انجام دادن تكاليف مشروعه ، ساعت بساعت وحتّى لحظه بلحظه از وضع فرودين ونقصان وجود وكمالات وجودي بمراتب فرازين وكمال ، ارتقاء يافته واز موارد بعد درگذشته وبمناصب قرب إلى اللّه استكمال حاصل كرده ودر فعليّت تامّه در مرتبهء انسانيّت ، از عالم ملائك نيز