تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 218

مساهمون:

ص٢١٨
ابتداى لطيف وهاء اللّه نيز در آغاز اسم الهادي وراء در الرّحمن ، اوّل اسم رزّاق وحاء آن در آغاز حليم وحكيم ونونش در ابتداء اسم نور ونافع ميباشد . از رسول أكرم ( ص ) مروى است كه فضل حاملان سورهء حمد ، يعنى كسانيكه سورهء مزبور را بخوانند ، همانند فضل حاملان عرش الهى است ؛ واگر سورهء فاتحه الكتاب را در يك كفّه ميزان قرار دهند وبقيّهء قرآن را در كفّهء ديگر ، هر آينه اين يك سوره ، هفت برابر كفّهء ديگر برترى دارد . فخر رازي در تفسير كبير خود در فضيلت اين سوره آورده است كه : خداوند تعالى يكصد وچهار كتاب از آسمان رفعت خود بر بندگانش فرستاد كه علوم مندرج در يكصد كتاب آن در توراة وإنجيل وزبور وفرقان بوديعه نهاده گرديد وعلوم اين چهار نيز در فرقان بوديعه نهاده شد وسپس علوم فرقان در مفصّل ومفصّل در فاتحه جاى گرفت ؛ ولذا كسيكه علم تفسير فاتحه الكتاب را دانست ، همانند كسى است كه علم جميع كتب يكصد وچهارگانهء الهى را دانسته است ونيز هركه فاتحه الكتاب را بخواند ، گويى توراة وإنجيل وفرقان را جميعا خوانده است . آنگاه خود افزوده است كه : مقصود از جميع كتب الهى ، يعنى علم أصول وفروع ومكاشفات ، ومبيّن داشتيم كه سورهء فاتحه مشتمل بر تمام كلام در علوم سه‌گانهء مزبور بوده وچون علوم مزبور در سورهء فاتحه حاصل است ؛ در نتيجة اين سوره مشتمل بر جميع مطالب الهى ميباشد .

تذكّر در آثار الهى بسملة :

فخر رازي در باب يازدهم از تفسير خود آورده است كه موسى - على نبيّنا وآله وعليه السّلام - بدل درد شديدي مبتلا گشت ؛ پس بخداوند متعال شكايت كرد ، وحضرت حقّ أو را بگياهى در بيابان رهنمونى نمود ، وحضرت موسى از آن گياه دارويى بنام خدا خورد وبهبود يافت . پس از مدّتى مجددّا بدل درد مزبور مبتلا گشت ؛ واز همان گياه خورد ، ليكن بدون بردن اسم اللّه ، ولى آندرد بيشتر شد . پس گفت خداوندا بار اوّل خوردم وبهبود يافتم وهمان گياه در بار دوّم بدرد دلم افزود ؟ ! ؛ پس خداوند متعال بدو گفت ؛ بار نخست از جانب ومن باسم من بسوى گياه رفته واز آن خوردى ، وبار دوّم از جانب خود وبدون نام من ، وبهمين دليل درد دلت افزون گشت ؛ آيا هنوز هم ندانسته‌اى كه دنيا سمّى كشنده است وترياق ضدّ آن نام من است ؟ . رابعهء عدويهء بصرى عارفهء بىنظير تمامى شب را در تهجّد ونماز گزاردن پرداخت تا