تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 123

مساهمون:

ص١٢٣
تحريف نگردد ، وبقولي جميع قرآنرا در پارچه يا پيراهنى زردرنگ گرد آورده وفرمود ردايى بر تن نخواهم كرد ، تا آنگاه كه از جمع ونوشتن وضبط آيات قرآن فارغ شوم ، وبقول بعض ديگر قرآن علي عليه السّلام ، نخستين مصحفى بود كه از قلبش بر زبان آنحضرت مىآمد وجمع ميشد ؛ والبتّه جمع قرآن حكيم بوسيلهء علىّ بن أبي طالب - عليهما السّلام - پيش از اقدام زيد بن ثابت بگرد آوردن قرآن به امر أبو بكر وبعد از معركهء يمامه وفراغت از جنگ با مسيلمهء كذّاب ، يعنى در سال يازدهم هجرى بود . شيخ مفيد در ارشاد ورسالهء سرويّه گويد : « انّ عليّا كتب في مصحفه تأويل بعض الآيات وتفسيرها بالتّفصيل » يعنى البتّه علىّ عليه السّلام در مصحف مجموع خود بتأويل برخى از آيات وتفسير آنها پرداخت وآنهم بنحو تفصيل ؛ ونيز بايد دانست كه مصحف أمير المؤمنين ( ع ) حاوي تأويلات آيات وتفسير معاني آنها بر حقيقت تنزيل بوده وشأن نزول وسبب نزول آيات را در أطراف مصحف خود مرقوم نموده وشامل محكم ومتشابه وناسخ ومنسوخ وتأويل وتنزيل وأمور ديگر مربوط بقرآن حكيم ميشد ؛ ولذا حتّى يك الف ولام از جميع آيات كتاب اللّه از قلم عصمت نصيب آنحضرت ساقط نگرديد وعلاوة بر اين بايد دانست كه قرآن ومصحف مجموع بوسيلة مولاي متّقيان بترتيب نزول آن بر نفس نفيس پيامبر خاتم ( ص ) بوده وبا قرآن مجموع بوسيلهء عثمان وعمر وأبو بكر ، از اين حيث فرق واختلاف دارد ؛ يعنى قرآن علىّ ( ع ) برحسب ما أنزل اللّه على رسوله بوده وحتّى يك حرف از آن كم ويا بر آن زياد نشده است ؛ وبهمين ملاحظهء تأويل وشأن وسبب نزول بود كه چون علىّ ( ع ) مصحف مكتوب خود را به أبو بكر نشان داد ، أو نخستين صفحهء آنرا گشود وخواند ، ودر سبب نزول آن فضايح قوم ، يعنى مهاجرين وأنصار را ديد ؛ أبو بكر بمصلحت خود وأنصار ومهاجرين ، بجمع ديگرى از قرآن پرداخت تا فضايح آنها مكتوم مانده ومصالح قوم مزبور در خطر نيفتد ؛ ولذا بوسيلهء زيد بن ثابت انصارى مبادرت بجمع قرآن كرده وتوصيه نمود كه در قرآن أو از سبب نزول آيات سخنى نرفته وتنها بجمع آن اقدام كند كه همين قرآن موجود كنونى است ؛ امّا قرآن علىّ ( ع ) حاوي ناسخ ومنسوخ ومحكم ومتشابه وتأويل وتفسير مفصّل بود ؛ كه شامل بيشترين علومى هم در شمار مىآمد كه دانستن آنها براي مفسّران ضرورت دارد . اين قرآن ، دست بدست از علىّ به امامان معصوم وخاندان عصمت وطهارت
تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 123 | غلامحسين رضانژاد