( الزكية ) و صدقه و تقواه ( و صدقه تقواه ) ، لا لسانه و مناظرته و معادلته ( و مقاولته ) و تصاوله و دعواه ، و لقد كان يطلب هذا العلم في غير هذا الزمان من كان فيه عقل و نسك و حياء و خشية ( نسك و حكمة و حياء ) ، و انا نرى ( و انا ارى ) طالبه اليوم من ليس فيه من ذلك شىء ، و العالم ( و المعلم ) يحتاج الى عقل و رفق و شفقة و نصح و حلم و صبر ( و صبر و قناعة ) و بذل ، و المتعلم يحتاج الى رغبة و ارادة و فراغ و نسك و خشية و حفظ و حزم .
[ ( ترجمه ) ]
و عالم حقيقى كه سزاوار است از او استفاده بشود كسى است كه اعمال صالح و پاك و درستى و پرهيز كارى او از درون و مقام او آگاهى بدهد ، نه زبان و بحث و جدل كردن و مقابل و برابر شدن با ديگران و نزاع و حمله كردن و ادعا نمودن او كه اين معانى از مقام و مرتبت حقيقى او نشان نخواهد داد . و در زمان گذشته كسى در طلب علم و تحصيل آن بود كه متصف مىشد با عقل و عبادت كردن و حياء داشتن و خشوع توأم با خوف پيدا نمودن ، ولى در زمان ما كسانى طلب علم مىكنند كه چيزى از اين صفات در وجود آنها نيست . و شخص عالم نيازمند است به عقل داشتن و نرم و ملايم بودن و مهربانى و خلوص و صفا در رفتار و كردار و حليم بودن و صبر و بردبارى و بذل علم و دست باز بودن . و شخص دانشجو نيز مىبايد داراى صفات علاقه و شوق و تصميم و فراغت خاطر و عبادت و بندگى و خشوع توأم با خوف و محافظت بر وظائف و حفظ مطالب و احتياط در امور باشد ، تا بتواند در تحصيل علم توفيق پيدا كرده و در اين راه پا برجا و استقامت داشته باشد .
[ ( شرح ) ]
ادعا كردن و خود نمايى و مجادلت و تظاهرات ديگر هيچ گونه دلالت بر مقام حقيقى
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 262
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٦٢