[ ( شرح ) ]
براى انسان دو رقم زندگى متصور مىشود :
اول زندگى مادى و جسمانى كه تنها براى تأمين بدن و قواى بدنى و مشتهيات جسمانى كوشش و فعاليت مىشود ، مانند تأمين خوراك و وسائل آن ، و تأمين پوشاك و مسكن براى بدن و وسائل آنها ، و تأمين قواى شهوانى و وسايل آنها ، و تأمين تمايلات نفسانى و وسائل آسايش و عيش ، و تحصيل علومى كه در راه تأمين اين گونه از زندگى مادى به كار آيد .
دوم زندگى روحانى و الهى كه به منظور تأمين جهات ارتباط انسان با پروردگار متعال ، و تأمين مراتب روحانيت و مقتضيات قواى روحانى ، و انجام وظائف الهى ، و تحصيل معارف و علوم الهى ، و مجاهدات سير و سلوكى ، صورت مىگيرد .
مرحلهء اول زندگى اگر به منظور رسيدن به مرحلهء دوم و مقدمهء زندگى الهى باشد ، البته مطلوب و پسنديده خواهد بود . و در صورتى كه فقط زندگى مادى منظور بوده ، و شب و روز تمام مساعى و مجاهدات خود را در اين راه مصروف بدارد ؛ البته اين زندگى بر خلاف رضاى الهى ، و بر خلاف مقصود از آفرينش ، و بر خلاف وظائف عبوديت ، و بر خلاف سعادت و خوشبختى ، و بر خلاف تحصيل و تأمين كمال ، خواهد بود . اينست كه زندگى رقم اول كه از آن مرحله به دنيا ( زندگى پست ) تعبير مىشود ؛ مبغوض پروردگار متعال است .
حجاب چهرهء جان مىشود غبار تنم ، خوشا دمى كه از آن چهره پرده برفكنم چنين قفس نه سزاى چو من خوش الحانيست ، روم به گلشن رضوان كه مرغ آن چمنم
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 137
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص١٣٧