دارد ولى با رسم عثمانى مخالف است . اين نوع قرائتها شاذّ هستند چون از رسم مصحف كه اجماعى است بيرون است . « 1 »
مكى درباره قرائتها از قبل كتابى نوشته كه با كتاب ابن الجزرى اختلاف زيادى ندارد . او قرائتها را سه قسم كرده : قسمى كه مقبول است و مىتوان قرآن را با آن خواند و آن قرائتى است كه اركان سه گانه در آن جمع هستند . دوم قرائتى كه مخالف با رسم عثمانى است ولى به مقبوليت آن نص داريم ولى قرآن را با اين نوع از قرائت نمىتوان خواند . سوم : قرائتى كه شخص غير موثقى آن را نقل كرده و يا اگر هم شخص موثقى نقل كرده وجهى در قواعد عربى ندارد . اين نوع قرائت پذيرفته نيست اگر چه موافق خط مصحف باشد . « 2 » و قسطلانى قرائتها را نسبت به تواتر آنها بر سه قسم تقسيم كرده است : قسمتى كه تواتر آن مورد اتفاق است و آن همان قرائتهاى هفتگانه معروف است ، و قسمتى كه در تواتر آن اختلاف است و آن سه قرائت بعدى است ، و قسمى كه شاذّ بودن آن مورد اتفاق است و آن قرائتهاى چهار نفر باقى است كه عبارتند از : يزيدى و حسن و ابن محيصن و اعمش . « 3 » و دمياطى هم همين تقسيم بندى را دارد ، جز اينكه او تصريح كرده كه قرائتهاى آن سه قارى بعد از هفت قارى نيز متواتر است . « 4 »
هامش
( 1 ) همان مصدر ، ص 17 - 16 و بنگريد به : سيوطى : الاتقان ، ج 1 ، ص 216 - 215 .
( 2 ) الابانه ، ص 19 - 18 و بنگريد به : ابن الجزرى : النشر ، ج 1 ، ص 16 - 13 .
( 3 ) لطائف الاشارات ، ج 1 ، ص 170 .
( 4 ) بنگريد به : اتحاف فضلاء ، البشر ، ص 7 .