مبحث اول تاريخ قرائتها در سه قرن نخستين
شناخت درست تاريخ قرائتها و بيان رابطه آنها با رسم عثمانى ، اقتضا مىكند كه به عصر اول دعوت اسلامى باز گرديم ، زمانى كه پيامبر خدا براى نخستين بار وحى آسمانى را دريافت نمود :
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ
( علق 96 / 1 - 5 ) و در اين باره تحقيق كنيم كه پيامبر اسلام ( ص ) قرآن را چگونه بر مردم تلاوت مىكرد و اين دستور الهى را چگونه عمل مىكرد كه فرمود :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ
( مائده 5 / 67 ) « 1 » سپس ببينيم كه صحابه قرآن را چگونه مىخواندند و نسلهاى بعدى را تا عهد خلافت را شدين و بعد از آن به چه نوع قرائتى وادار مىكردند تا وقتى كه انتخاب قرائتهاى مختلف كه با نامهاى معينى همراه است ، صورت پذيرفت ، مانند قرائتهاى هفتگانه و غير آنها .
هامش
( 1 ) مترجم مىگويد : اين آيه شريفه طبق گفته بسيارى از علماى اهل سنّت و اجماع اهل بيت مربوط به تبليغ ولايت أمير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام است كه در غدير خم اتفاق افتاد . ( رجوع شود به مجلدات كتاب شريف الغدير از مرحوم علامه امينى )