مبحث دوم علامتهايى كه حروف مشابه را مشخص مىكند
با تطورى كه پيش از اسلام در شكلهاى حروف كتابت عربى به وجود آمد ، مشابهتها و نزديكيهاى زيادى ميان بعضى از علامتهاى حروف آن پيدا شد كه در آخر كار به اشتراك دو يا چند حرف در يك علامت منجر گرديد . پيش از اين ، انگيزهها و ريشههاى چنين تحولى را بيان كرديم و در اينجا تكرار نمىكنيم . « 1 » همچنين در گذشته در موارد متعددى گفتيم كه مصحف عثمانى از هر گونه علامتى كه حروف مشابه را از هم جدا كند ، خالى بود ، همانگونه كه از علامتهاى حركات كوتاه خالى بود . و نيز در آغاز اين فصل به اين نظريه اشاره كرديم كه معتقد بود نقطهگذارى اعراب و نقطهگذارى اعجام هر دو قديمى هستند و اينكه مصاحف از آنها خالى بوده به اين جهت بوده كه احتمال همهء قرائتهاى صحيح داده شود ، و روشن كرديم كه اساس اين نظريه غير واضح و نامشخص است . البته هدف ما اين نبود كه تاريخ اين موضوع را بررسى كنيم بلكه فقط مىخواستيم بگوييم كه
هامش
( 1 ) رجوع شود به : فصل مقدماتى از همين كتاب .