دانشمندان بعدى نيز تكرار شده است « 1 » .
حركتهاى بلند از لحاظ صدا ، همان حركتهاى كوتاه هستند ولى طولانى شدهاند و يا دو برابر آنها هستند و يا مطالبى از اين قبيل كه در بررسيهاى جديد مربوط به آوا شناسى مشخص شده است « 2 » .
البته اين موضوع ، مطلب جديدى براى دانشمندان علوم عربى نيست ، همانگونه كه پيشتر در سخنان ابن جنّى ملاحظه كرديم ، ولى به نظر مىرسد كه موضع همه دانشمندان نحو حتى خود ابن جنى چنين نيست چون او نيز از حركتهاى بلند به عنوان الف ما قبل مفتوح و ياى ما قبل مكسور و واو ما قبل مضموم تعبير آورده است . « 3 »
اگر از لحاظ صوتى دليلى براى اثبات علامتهاى حركات پيش از الف و واو و ياء در حركتهاى بلند نداريم ، از لحاظ كتابت چنين دليلى وجود دارد ، زيرا كه اين سه علامت داراى دو دلالت هستند : يكى دلالت بر حروف صامت و ديگر دلالت بر حركتهاى بلند ، و بنابراين اثبات علامتهاى حركات كوتاه همراه با اين حروف ، دلالت مىكند كه اين حروف حركت هستند نه حرف صامت . و از همين جاست كه داعى نداريم كه بگوييم : « ما نيازى به گذاشتن علامتهاى حركات كوتاه پيش از اين حروف نداريم » « 4 » مشروط بر اينكه فهم ما از طبيعت حركتهاى بلند بر اساس يك آوا شناسى درست بوده باشد . « 5 »
هامش
( 1 ) مثلا بنگريد به : ابن جنى : سرّ صناعة الاعراب ، ج 1 ، ص 57 و مكى : الكشف ، ج 1 ، ص 45 .
( 2 ) بنگريد به : دكتر كمال محمد بشر : دراسات فى علم اللغة ، قسمت 1 ، ص 201 .
( 3 ) مثلا بنگريد به : الخصائص ، ج 2 ، ص 141 و ج 3 ، ص 127 و سرّ صناعة الاعراب ( خطى ) ، برگ 240 ب .
( 4 ) دكتر كمال محمد بشر : دراسات فى علم اللغة قسمت 1 ص 202 .
( 5 ) بنگريد به : جان كانتينو : ص 148 .