تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — صفحة 101

مساهمون:

ص١٠١
زيد بن ثابت و عبد اللّه بن زبير و سعيد بن عاص و عبد الرحمان بن حارث بن هشام دستور داد تا آنها را در مصحفها نسخه بردارى كنند و عثمان به گروه سه نفره قريشى فرمان داد كه اگر شما با زيد بن ثابت درباره چيزى از قرآن اختلاف كرديد ، آن را به لهجه قريش بنويسيد چون قرآن به زبان آنها نازل شده است . و آنان چنين كردند و چون از آن صحيفه‌ها در مصاحف نسخه بردارى كردند ، عثمان صحيفه‌ها را به حفصه باز گردانيد و به هر منطقه‌اى يكى از آن مصحفها را كه نسخه بردارى شده بود ، فرستاد و دستور داد غير از اين نسخه‌ها ، تمام نسخه‌هاى قرآن را كه در صحيفه يا مصحف است بسوزانند . ابن شهاب مىگويد : « خارجة بن زيد بن ثابت به من خبر داد كه از زيد بن ثابت شنيده است كه مىگويد : موقع نسخه بردارى قرآن آيه‌اى از سورهء احزاب را گم كردم در حالى كه از پيامبر شنيده بودم كه اين آيه را مىخواند . پس از جستجو ، آن آيه را نزد خزيمة بن ثابت انصارى يافتيم . آيه اين است :
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ
پس آن را به همان سوره در مصحف ملحق كرديم . » اين روايت انگيزه‌اى را كه باعث شد عثمان به يكسان كردن مصحفها دستور بدهد ، بيان مىكند و ما در آغاز همين مبحث از آن سخن گفتيم و آن ترس از عاقبت اختلافى بود كه درباره قرائت كلمات قرآن شروع شده بود و آينده امت اسلامى و وحدت آنها را تهديد مىكرد . همچنين اين روايت از اصل و اساسى كه در نسخه بردارى مصحف عثمانى به آن اعتماد شده است ، خبر مىدهد و آن همان صحيفه‌هايى بود كه در خلافت ابو بكر توسط زيد بن ثابت از روى قطعه‌هاى نوشته شده در حيات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم فراهم شده بود . اين روايت اشاره مىكند به اينكه هنگام بروز اختلاف ميان زيد بن حارث كه اهل مدينه بود و همراهان او از قريش ، بايد لهجه قريش ترجيح داده مىشد . و به زودى درباره ارتباط مصحف عثمانى و رخصتى كه براى حروف هفتگانه داده شده و نيز درباره قرائت يا حرفى كه مصحف عثمانى بر اساس آن نوشته شده است ، به تفصيل سخن خواهيم گفت . در رأس كسانى كه به اين عمل مباشرت كردند ، زيد بن ثابت است كه در حيات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم از همه اصحاب در كتابت وحى استوارتر بود و هموست كه كتابت قرآن در
رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — صفحة 101 | غانم قدوري الحمد / يعقوب جعفرى