تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 354

مساهمون:

ص٣٥٤
عديدة ، لحصول العصيان به ترك أول مقدمة [ 91 ] لا يتمكن معه من الواجب ، و لا يكون ترك سائر المقدمات به حرام أصلا ، لسقوط التكليف حينئذ ، كما هو واضح لا يخفى . و أخذ الأجرة على الواجب لا بأس به ، إذا لم يكن إيجابه على المكلف مجانا و بلا عوض ، بل كان وجوده المطلق مطلوبا كالصناعات الواجبة كفائية التي لا يكاد ينتظم بدونها البلاد ،
شرح
واجب و ترك آن را حرام بدانيم و آن واجب را ] هرچند داراى مقدمات غير معدودى باشد ، [ و همهء آن مقدمات نيز ترك‌شده باشند ] ، زيرا عصيان و مخالفت به صرف ترك نخستين مقدمه‌اى [ 91 ] كه با تركش توانايى انجام واجب نيست ، حاصل مىشود [ و به دنبال اين ترك عمدى ، مكلّف از انجام ذى المقدمه متمكن نيست ، و با نبود تمكن ، وجوب ذى المقدمه منتفى است و با رفتن وجوب ذى المقدمه ، وجوب ساير مقدمات نيز كه به تبع ذى المقدمه بود ، ساقط مىشود ] . بنابراين ، ترك بقيه مقدمات حرام نيست ، زيرا در چنين فرضى تكليف به واجب [ - ذى المقدمه ] ساقط است . [ در نتيجه مكلّف - فقط يك حرام مرتكب شده و آن ، ترك يكى از مقدمات مىباشد ، و يك حرام ، « اصرار » شمرده نمىشود ] چنان كه روشن است نه پنهان .

گرفتن دستمزد بر واجبات

[ به نظر ما ] گرفتن دستمزد در مقابل انجام واجب ، بدون اشكال [ و اختلاف نظر ] است [ نه اينكه حرام باشد ] ، مشروط بر آنكه وجوبش بر مكلّف ، مجّانى و بدون عوض نباشد ، [ زيرا اصل وجوب ، منافاتى با گرفتن دستمزد ندارد ، تا قول به وجوب مقدمه ، مستلزم عدم جواز گرفتن دستمزد باشد ، بلكه حرمت گرفتن دستمزد مبنى بر آن است كه از دليل واجب فهميده شود كه شارع آن را بر مكلّف ، مجانا و بدون عوض واجب كرده است ، مانند : دفن ميت ، اما اگر اين مطلب از دليل واجب فهميده نشود ] ، بلكه وجود يافتن واجب ، مطلقا [ - خواه با عوض و خواه بدون عوض ] ، مطلوب شارع باشد [ گرفتن دستمزد حرام نخواهد بود ] ، مانند : صناعات واجب [ بر مكلفين كه ] كفايى [ هستند به‌طورى ] كه نظم شهرها وابسته به آنهاست و