مكتبى كه او را به ناروا به آن چسبانيدهاند ناسازگار است و خود هيچ نيست به جز آواى قرآن بزرگوار و آنچه را فرستادهء درستكار او آشكارا باز نمود .
كسانى كه سخن را مىشنوند و از بهترين آن پيروى مىكنند آنانند كسانى كه خداوند راهنماييشان كرده و آناننند خردمندان . و امّا كسانى كه در دلهاشان دودلى و كژى هست به آهنگ تأويل ، آنچه را مبهم و متشابه است آشوبجويانه پيروى مىكنند . « 1 »
نگاهى به روايات در ستايش ابو ذر
از ميان ستايشهاى ياران پيامبر از او - پس از تبعيد شدنش و پس از رنج و كوششى كه بر سر آن دعوت بر خويش هموار كرد - كافيست كه نگاهى بيفكنيم به سخن سرورمان امير مؤمنان عليه السّلام كه به او گفت : تو براى خدا خشم گرفتى ، پس اميد به همان كس دار كه برايش خشم گرفتى ، راستى كه اين گروه از تو بر دنياى خويش ترسيدند و تو از ايشان بر دين خود هراسيدى . . . تا پايان آنچه كه گذشت . « 2 »
اين جملهء زرين هنگامى از دهان امام عليه السّلام به درآمد كه ابو ذر پس از زير و بالا نگريستههاى انديشمندانه راهى را كه درست مىشمرد برگزيده و پس از آن ديگر چيزى براى او نمانده بود مگر آوايى ناتوان كه ديداركنندگان او در تبعيدگاه - ربذه - از وى مىشنيدند و كارى سترگ نمىتوانست انجام دهد و آنگاه سخن على عليه السّلام آشكارا مىرساند كه خشم ابو ذر براى خدا بوده و او بايد اميد به همان كس بندد كه براى او خشم گرفته و اين امر ، فرع خشنودى خداى پاك است از آنچه او در راه آن ، رنج و كوشش را بر خود هموار كرد و مردم را به سوى آن خواند . و فرع بر اينكه آنچه را او به زبان آورد و آن گروه را خشمگين كرد يك دعوت دينى خالص باشد در برابر آزمندىهاى صددرصد دنياپرستانه ، كه ابو ذر بر دين خويش از آن بترسيد و آن گروه بر دنياى خويش از آن هراسديند و او را با كينهتوزىها بيازموده و به دشتها تبعيد كردند و نيز مىرساند كه فردا او سود مىبرد و آن گروه بر وى رشك بردند و آنگاه كدام يك از اينها هست كه با
هامش
( 1 ) . زمر 39 / 18 ؛ آل عمران 3 / 7 .
( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 8 / 300 .