گفت : پس از آن همين پرسش را از على بن ابى طالب و زبير بن عوام و طلحة بن عبيد اللّه و ابى بن كعب كردم و آنان نيز همين سخن را از پيامبر بازگو كردند . بخارى از راه ديگرى نيز همين گزارش را آورده و به جاى اين عبارات « آنان نيز همين سخن را از پيامبر بازگو كردند » او همان دستور را به وى آورده است . « 1 »
احمد نيز گزارش بالا را آورده و در آنجا مىخوانيم : از على پسر ابو طالب عليه السّلام و نيز ابن عوام و طلحة بن عبيد اللّه و ابى بن كعب نيز همين پرسش را كردم و ايشان همان دستور را به وى دادند و در ساختمان گزارش او ، اين فراز « از سوى رسول خدا » به چشم نمىخورد « 2 » و بيهقى نيز گزارش را با هرسه ساختمان آن آورده است . « 3 »
امينى گويد : چند و چون اسلامشناسى خليفه در هنگام فرمانروايىاش چنين بوده است با آنكه اين سخن خداى عزّ و جلّ در پيش رويش بوده ، نه هنگام مستى به نماز نزديك شويد - تا بدانيد چه مىگوييد - و نه هنگام جنابت - مگر آنگاه كه رهگذر باشيد - تا غسل كنيد . « 4 »
شافعى مىنويسد : خداوند گرامى و بزرگ ، غسلكردن به هنگام جنابت را بايسته گردانيد و در زبان تازيان چنان شناخته گرديده كه جنابت از آميزش با زنان پديد مىآيد ، هرچند كه همراه با آميزش آب جهندهاى بيرون نيايد . كابين و نيز كيفر براى آميزش ناروا و جز آن هم به اينگونه بايسته مىگردد ؛ و هركس دربارهء او بگويند كه از زنى جنب شده به خرد ما چنان مىرسد كه با وى آميخته هرچند نطفه از وى بيرون نيايد ( ترجمه سخن شافعى به يارى تفسير ربيع ) . « 5 »
و سنت پيامبر نيز نشان مىدهد كه جنابت يا از آميزش با زن پديد مىآيد - كه با فرو كردن آلت در اندام نهفتهء وى انجام گيرد هرچند كه تنها ختنهگاه نر در آن فرورود - يا از بيرون شدن آبى جهنده ، هرچند كه آميزشى روى ندهد .
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى : 1 / 109 .
( 2 ) . مسند احمد : 1 / 63 ، 64 .
( 3 ) . السنن الكبرى : 1 / 164 ، 165 .
( 4 ) . نساء 4 / 43 .
( 5 ) . كتاب الام : 1 / 31 .