و همو مىنويسد : آنچه را تازيان براى جنب شدن كسى بايسته مىدانستهاند آميزش با زن بوده است ، هرچند كه آب مرد نرود ، و توده همداستاناند كه آميزش ناروا - كه كيفرى را بر كسى بايسته گرداند - همان نزديكى با زن است ، گرچه نطفهء مرد بيرون نيايد و كسى كه ختنهگاه نرهء خود را در اندام نهفتهء زن بيگانه فروبرد سزاوار كيفر است و آنچه ، براستى همانندهتر است اينكه : كيفر جز بر كسى كه به ناروا جنب شده روا نيست . « 1 »
و در تفسير قرطبى آمده است : جنابت همان آميزش مرد است با زن ؛ و تودهء پيروان كيش ما بر آناند كه جنب پاك نيست چه ، نطفه از وى بيرون بيايد و چه تنها ختنهگاه خود را در اندام نهفتهء زن فروبرده باشد . « 2 »
وانگهى ، چگونه دستور اين پرسش بر خليفه پوشيده مانده با آنكه پرسشهاى گذشتگان ، او را ورزيده گردانيده و پاسخهاى پيامبر ، وى را دانا ساخته و گفتگوهاى ياران پيامبر خدا - دربارهء آنچه در اينباره از او فراگرفته بودند - در گوشش بود و اين هم نمونه :
1 - ابو هريره آورده است كه پيامبر گفت : چون مرد ميان رانها و دو كنارهء اندام نهفتهء زن جاى گيرد و ختنهگاه آن دو به يكديگر بچسبد بايد غسل كنند .
و براساس يك گزارش : چون ميان رانها و دو كنارهء اندام نهفتهاش جاى گيرد و براى فروبردن آلت به تلاش پردازد بايد غسل كند ، چه نطفهاى از او بيرون آمده باشد و چه نه .
و براساس گزارش سوم : چون ختنهگاه مرد و زن به يكديگر برخورد بايد غسل كنند چه نطفهاى از مرد بيرون آمده باشد و چه نه .
و در گزارش احمد مىخوانيم : چون ميان رانها و دو كناره اندام نهفتهاش جاى گرفت و براى فروبردن آلت ، تلاش كرد بايد غسل كند . « 3 »
2 - آوردهاند كه ابو موسى با گروهى نشسته بود كه ايشان در آنچه غسل را بايسته
هامش
( 1 ) . اختلاف الحديث ، در حاشيهء كتاب الام : 1 / 34 .
( 2 ) . تفسير قرطبى : 5 / 204 .
( 3 ) . صحيح بخارى : 1 / 108 ؛ صحيح مسلم : 1 / 142 ؛ سنن دارمى : 1 / 194 ؛ سنن بيهقى : 1 / 163 ؛ مسند احمد : 2 / 234 ، 347 ، 393 ؛ المحلى ، ابن حزم : 2 / 3 ؛ مصابيح السنه : 1 / 30 ؛ الاعتبار ، ابن حازم 30 ؛ تفسير قرطبى : 5 / 200 ؛ تفسير خازن : 1 / 375 .