اينكه عمر همه روز روزه مىگرفت « 1 » ، و طبرى و جعفر فريابى در سنن روايت كرده و سيوطى از آندو در جمع الجوامع همچنين در ترتيب آن حكايت نموده كه او پشتسر هم روزه مىگرفت « 2 » و در سنن بيهقى نقل شده است : عمر بن خطاب همه روزه ، روزه مىگرفت پيش از آنكه بميرد . و عبد اللّه بن عمر در آخر عمرش هرروز روزه داشت « 3 » و ابن كثير آن را در تاريخ خود ياد كرده « 4 » و محبّ طبرى در الرياض روايت كرده و به آن استدلال كرده به آنكه هرروز روزه گرفتن بهتر است از يك روز گرفتن و يك روز خوردن . « 5 »
و در اينجا منعى در سنّت شريفه نيست و منعى از ظاهر مثل قول آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله :
روزه نيست كسى كه هرروز روزه بدارد ، فهميده نمىشود . و قول او : كسى كه هميشه روزه بدارد نه روزه گرفته و نه افطار كرده ، پس آن براى روزه هميشگى نازل شده است كه مستلزم روزه گرفتن روزهاى حرام است كه روزه آن حرام است يا بر دو صورت ضعيف شدن يا تغضيع حقىكردن و بدون اينها از آن نهى نيست چنانچه در صحيح مسلم و سنن بيهقى و بسيارى از كتب فقه و شرحهاى حديثى است « 6 » و ابن جرير از ام كلثوم نقل كرده كه به عايشه گفتند : تو تمام ايام را روزه مىگيرى و حال آنكه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از روزه هرروز نهى كرد ؟ گفت : بلى ، شنيدم كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از روزه دوره سال نهى مىكرد ، و ليكن كسى كه روز فطر و روز قربان را افطار كند روزه دهر و سال را نگرفته است . « 7 »
و نووى گويد : و در اين روايات ياد شده در باب نهى از روزه سال ، علماء اختلاف كردهاند . اهل ظاهر معتقد شدهاند به منع روزه دوره سال ، نظر به ظواهر اين احاديث .
قاضى و غير او گويند : اكثر علماء به جواز آن معتقدند ، هرگاه روزهاى نهى شده را روزه نگيرد و آن ، دو روز عيد فطر و عيد قربان است و ايام تشريق است و مذهب شافعى و
هامش
( 1 ) . همان 146 .
( 2 ) . جمع الجوامع ، همچنين ترتيب آن : 4 / 332 .
( 3 ) . سنن ، بيهقى : 4 / 301 .
( 4 ) . تاريخ ، ابن كثير : 7 / 135 .
( 5 ) . الرياض ، محب طبرى : 2 / 38 .
( 6 ) . صحيح ، مسلم : 1 / 329 ؛ سنن ، بيهقى : 4 / 299 .
( 7 ) . كنز العمال : 4 / 334 .