7 -
وَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْ لا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ
« 1 » : نادانان گفتند : چرا خدا با ما حرف نمىزند ؟ يا معجزهاى بر ما نمىآيد ؟ اين آيه در مورد رافع بن حريمله نازل شد و محمّد بن اسحاق از ابن عبّاس روايت كرده كه گفت : رافع به پيغمبر خدا صلّى اللّه عليه و آله گفت : يا محمّد اگر چنان كه مىگويى رسول خدايى ، پس بگو خدا خود با ما سخن گويد تا كلامش را بشنويم ، خداوند در اين مورد آيه فرستاد . « 2 »
8 -
وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً
« 3 » : به آنان كه در راه خدا پس از تحمل ستمها مهاجرت كردند ، در اين دنيا جايگاه خوبى مىدهيم .
ابن عساكر در تاريخ خود : 7 / 133 از طريق عبد الرّزاق ، از داود بن ابى هند آورده است كه آيه در مورد ابو جندل بن سهيل عامرى نازل شده و قرطبى در تفسير خود : 10 / 107 اين قول را از جملهء اقوال وارد در آيه ذكر كرده است .
9 -
إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتابَ اللَّهِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ
« 4 » : كسانى كه كتاب خدا را مىخوانند و نماز به پا مىدارند و از آنچه آنان را روزى كرديم ، انفاق مىكنند . اين آيه دربارهء حصين بن مطلّب بن عبد مناف نازل شده است . « 5 »
10 -
وَ الْعَصْرِ ، إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ . . .
« 6 » : سوگند به عصر كه انسان در زيانكارى است ، مگر كسانى كه ايمان آوردند ، كارهاى شايسته انجام دادند و به حق و صبر سفارش كردند . از ابىّ بن كعب روايت شده است كه گفت : سورهء « عصر » را بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خواندم و گفتم : پدر و مادرم به فدايت ، تفسيرش چيست ؟ فرمود :
« وَ الْعَصْرِ »
سوگندى است از خداى ، به آخر روز كه انسان در زيانكارى است : ابو جهل بن هشام ، مگر كسانى كه ايمان آوردند : ابو بكر صدّيق ، و كارهاى شايسته كردند : عمر بن خطّاب ، و همديگر را سفارش به حقّ كردند : عثمان بن عفّان ، و سفارش به شكيبايى كردند : علىّ بن
هامش
( 1 ) . بقرة 2 / 118 .
( 2 ) . تفسير ابن كثير : 1 / 161 .
( 3 ) . نحل 16 / 41 .
( 4 ) . فاطر 35 / 29 .
( 5 ) . الاصابة : 1 / 336 .
( 6 ) . عصر 103 / 1 - 3 .