و شعر ديگرى از حسان دربارهء على عليه السّلام
ابو المظفر سبط ابن جوزى حنفى اشعار زير را نقل كرده است « 1 » :
- كيست آنكه در حال ركوع انگشتر خود را به فقير بخشيد و پنهان داشت ؟
- و چه كسى شب در بستر محمّد صلّى اللّه عليه و آله خوابيد تا محمّد شبانه آهنگ غار كند ؟
- و چه كسى در نه آيه قرآن مؤمن خطاب شده است « 2 » .
در بيت اوّل اشاره به داستان مشهورى دارد ، آنجا كه حضرت على عليه السّلام در حال ركوع انگشتر خود را به فقير بخشيد و دربارهاش اين آيه نازل شد :
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ
« 3 » . و شرح اين آيه مىآيد .
و شعر دوم اشاره به حديثى است كه امّت اسلامى به نقل آن اتفاق دارند كه : على برد سبزرنگ پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله را پوشيد و در بستر حضرت خوابيد تا او از دست مشركين فرار كند و خود را فداى پيغمبر نمود و بدين مناسبت اين آيه نازل شد :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ
« 4 » .
و ابو جعفر اسكافى گفته است : داستان در بستر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله خوابيدن حضرت على به تواتر ثابت شده و جز ديوانه يا بىدين آن را انكار نمىكند و همهء مفسرين روايت نمودهاند كه آيهء
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي
تا آخر آيه در شب خوابيدن حضرت على عليه السّلام جاى حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و دربارهء على عليه السّلام نازل شده است « 5 » .
ثعلبى در تفسيرش روايت مىكند : چون پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ارادهء هجرت به سوى مدينه
هامش
ابن عدى ، ابن مردويه ، خطيب بغدادى ، ابن عساكر ، اين روايت را از طرق زيادى از ابن عبّاس روايت نمودهاند و ابن اسحاق و ابن جرير از عطاء بن يسار با بررسى طريق روايت نموده است و ابن ابى حاتم از سدى مانند آن را با بررسى طريق روايت كرده و باز ابن ابى حاتم از عبد الرحمن بن ابى ليلى روايات را نقل و ابن مردويه ، خطيب ، ابن عساكر از ابن عبّاس نقل كردهاند ؛ السيرة الحلبية : 2 / 85 .
( 1 ) . تذكره ، سبط ابن جوزى حنفى 10 .
( 2 ) . كفايه ، گنجى 123 .
( 3 ) . مائده 5 / 55 ؛ همانا ولى و رهبر و حاكم بر شما مردم خدا و رسول است و مومنانى كه نماز بهپا مىدارند و در حال ركوع زكات مالشان را مىپردازند .
( 4 ) . بقره 2 / 207 ؛ در ميان مردم كسانى هستند كه جان خود را در راه خشنودى خدا مىدهند .
( 5 ) . شرح نهج البلاغه : 3 / 270 .