را فرمود ، على عليه السّلام را در مكّه به جاى خود گذارد تا ديوان پيامبر و ودايعى كه خدمت حضرت گذارده بودند رد كند ؛ و در شب خروج به سوى غار ، در حالى كه مشركين اطراف خانه را گرفته و قصد كشتن حضرت را داشتند ، به على امر فرمود كه در بستر او بخوابد ، امر كرد : برد سبز حضرمى مرا به خود پيچ و در بستر من بخواب يقين بدان كه از ناحيهء مشركين به تو آسيبى نخواهد رسيد ان شاء اللّه .
على عليه السّلام به دستور حضرت عمل كرد و در نتيجه خداوند به جبرئيل و ميكائيل وحى فرستاد : من بين شما دو ، برادرى افكندم و عمر يكى از شما دو نفر ، طولانىتر از ديگرى است اينك كداميك از شما برادر خود را بر خود مقدم مىدارد ؟ هردو طول زندگى را اختيار نمودند ، سپس خداوند وحى فرستاد : چرا شما مثل على عليه السّلام نبوديد ، من بين او و محمّد صلّى اللّه عليه و آله عقد برادرى بستم ، در جاى پيغمبر خوابيد و جان خود را براى فدا نمودن آماده ساخت و او را بر خود مقدّم داشت ، فرود آييد و او را از دست دشمنان حفظ كنيد .
هردو فرود آمدند ، جبرئيل نزد سر حضرت على عليه السّلام و ميكائيل نزد پاى او نشستند جبرئيل بانگ زد : مبارك باد ! مبارك باد ! كيست مانند تو اى على كه خداوند به وجود تو بر ملائكه مباهات مىفرمايد .
و در حالى كه پيامبر خدا ، روانهء مدينه بود ، خداوند اين آيه را در شأن على عليه السّلام نازل فرمود :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ .
ابن عبّاس گويد كه اين آيه در حال فراركردن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با ابى بكر از دست مشركين به سوى غار و خوابيدن حضرت على در جاى او نازل شد « 1 » .
در الفصول و تذكرة سبط بن جوزى و نور الابصار چنين آمده است :
ابن عبّاس گويد : امير مؤمنان عليه السّلام شعرى كه در آن شب سروده بود براى من بازگو
هامش
( 1 ) . احياء العلوم ، غزالى : 3 / 238 ؛ كفاية ، گنجى 114 ؛ نزهة المجالس ، صفورى : 2 / 209 از حافط نسفى ؛ الفصول ، ابن صباغ مالكى 33 ؛ تذكره ، سبط ابن جوزى حنفى 12 ؛ نور الابصار ، شبلنجى 86 اين حديث را روايت نمودهاند .