و كار بزرگداشت گذشتگان از او به آنجا رسيده است كه شيخ شهيد اول در كتاب مزار خود زيارت مخصوصى براى او ياد كرده و در آن گواه راستينى است بر شايستگى و درستى او در كار ولايت و اخلاص وى در طاعت خداوند و محبّت نسبت به امام زين العابدين و خشنودى رسول خدا و امير مؤمنان از او و نيز حكايت دارد از اينكه وى در راه رضاى پيشوايان دين و نصرت خاندان پاك پيغمبر و خونخواهى آنان ، فداكار و جانباز بوده است .
اين زيارت در كتاب مراد المريد كه ترجمه مزار الشهيد و از على بن حسين حائرى مىباشد ، هست و شيخ نظام الدين ساوجى مؤلف نظام الاقوال آن را تصحيح كرده است .
از آن كتاب چنين برمىآيد كه قبر مختار در روزگاران گذشته از مزارهاى مشهور در نزد شيعه بوده و بنا بر آنچه در رحلهء ابن بطوطه آمده ، گنبد معروفى هم داشته است « 1 » و در فراهم آوردن اخبار مختار و سيرت او و پيروزىها و معتقدات و اعمالش گروهى از اعلام همت گماردهاند كه از آن جملهاند :
1 - ابو مخنف لوط بن يحيى ازدى ( م 157 ) ، كتابى به نام اخذ الثار في المختار دارد .
2 - ابو الفضل نصر بن مزاحم منقرى كوفى عطار ( م 212 ) ، وى را كتابى به نام اخبار المختار است .
3 - ابو الحسن علىّ بن عبد اللّه ابى سيف مدائنى ( م 225 - 215 ) ، او را نيز اخبار المختار است .
4 - ابو اسحاق ابراهيم بن محمّد ثقفى كوفى ( م 283 ) ، او را نيز اخبار المختار است .
5 - ابو احمد عبد العزيز بن يحيى جلودى ( م 302 ) ، كتاب اخبار المختار دارد .
6 - ابو جعفر محمّد بن على بابويه قمى صدوق ( م 381 ) كتاب المختار دارد .
7 - ابو جعفر محمّد بن حسن طوسى ( م 469 ) ، او را كتاب مختصر اخبار المختار است .
8 - ابو يعلى محمّد بن حسن بن حمزه جعفرى طالبى ، خليفهء شيخ ما مفيد كه كتاب
هامش
( 1 ) . رحله ، ابن بطوطه : 1 / 138 .