- و آنگاه كه از گناهان خود بر ما بيمى رود ، شفاعت امانبخش شما ، برات بيزارى ما خواهد بود .
در بيت نخست اشارتى به اين سخن خداى تعالى در سوره اعراف است :
وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ
و نيز اشاره دارد به احاديثى كه در تفسير اين آيه آمده است و از آن جمله حاكم بن حدّاد حسكانى « 1 » به اسناد خود از اصبغ بن نباته ياد كرده است كه گفت : در خدمت على نشسته بودم كه ابن كوّا شرفياب شد و از معنى اين سخن خداى تعالى پرسيد :
عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ .
حضرت فرمود :
واى بر تو اى ابن كوّاء ! ما به روز رستاخيز در جايگاهى ميان بهشت و جهنّم مىايستيم و ياران خود را به چهره مىشناسيم و به بهشت درمىآريم و دشمنان خويش را نيز مىشناسيم و به دوزخ مىفرستيم . و ابو اسحاق ثعلبى در كتاب كشف البيان در تفسير آيهء شريفه از ابن عبّاس روايت كرده است كه گفت : اعراف جايگاه بلندى بر صراط است كه عبّاس و حمزه و على بن ابى طالب و جعفر طيّار در آن مىايستند و دوستان خود را به سيماى سپيدشان و دشمنان خود را به روى سياهشان بازمىشناسند . « 2 »
و بيت دوم اشاره است به اين سخن خداى تعالى كه
يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ .
و امامان شيعه خاندان پاك پيغمبرند كه شيعيان را به نام آنان فرامىخوانند و با آنها محشور مىكنند . چه به گفتهء پيغمبر پاكنهاد ، « انسان با دوست خود خواهد بود » « 3 » و نيز « هركس به قومى مهر بورزد ، با آنان محشور مىشود » « 4 » و نيز ، « آنكه گروهى را دوست مىدارد ، خداوند وى را در زمره آنان محشور مىفرمايد » « 5 » .
معانى برخى از بقيّهء ابيات واضح و بيان بعضى ديگر ، بيش از اين گذشت .
هامش
( 1 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 1 / 112 .
( 2 ) . مطالب السئول ، طلحهء شافعى 17 ؛ الصواعق المحرقة 101 ؛ فتح القدير : 2 / 198 .
( 3 ) . اين روايت را بخارى و ابو داود و ترمذى و نسايى و احمد از انس و ابن مسعود آوردهاند .
( 4 ) . المستدرك ، حاكم ؛ تميز الطيّب من الخبيث ، ابن الدبيع 153 .
( 5 ) . طبرانى و ضياء اين روايت را از ابى قرصافه آوردهاند و سيوطى در جامع الصغير : 2 / 488 آن را صحيح دانسته است .