سكوندهنده و به تدريج نابودكننده عشق و شايد تبديلكننده عشق به نفرت است .
3 . عشق حقيقى لذات روحانى ، عقلى و عرفانى دارد و عشق مجازى لذتهاى حسى ، وهمى و اعتبارى .
4 . عشق حقيقى اجتهاد ، بصيرت ، نورانيت دل ، از خودگذشتگى و شيفتگى تا سرحد جان باختن و تقدس بخشيدن و معنويت دارد و عشق مجازى توقف ، كدورت دل ، ظلمت جان و محدوديت فكرى مىآورد . « 1 »
و همچنين از ديدگاه ايشان « عشق » داراى آثار و لوازمى است كه به برخى از آنها اشاره خواهد شد .
آثار عشق « 2 »
1 . حركتآفرينى و جهشزايى
2 . بصيرتزايى و پوياسازى
3 . رهاسازنده از خوديّت و محدوديت
4 . نيرآفرين و قدرتبخش
5 . الهامبخش و فيضدهنده
6 . زلالكننده روح و تصفيهكنندهء روح
7 . اطاعتآور و پيروزساز
8 . بهرآفرينى وفازايى
9 . بيدارسازى استعدادهاى خفته و خلاقيّتآورى
10 . مشابهت و مشاكلتآفرينى با معشوق
علامه حسنزادهء آملى در تفسير « عشق عفيف » شيخ الرئيس بو على سينا مىفرمايد : « مىخواهد شمايل معشوق را در جمالها و آفريدهها نگاه كند . شمايل معشوق حيرتآور است . آدم را مىگيرد . خلقتها ، چهرهها ، انسانها ، حيوانها ، درختها و گلها گيرايى خاصى دارند . عشق بايد عفيف باشد نه اينكه كثيف باشد و شهوت وجودش را بگيرد ، كه اين رهزن است و از نفس امّاره بالسّوء است . » « 3 »
هامش
( 1 ) . م . آ ، ج 19 ، ص 661 - 665 .
( 2 ) . همان ، ج 16 ، ص 241 - 255 ، ج 23 ، ص 197 - 199 .
( 3 ) . دروس شرح اشارات ، نمط نهم ، ص 144 .