استاد شهيد مطهرى مىنويسند : « به عقيدهء حكماء عشق بر دو قسم است : حقيقى و مجازى . عشق حقيقى يعنى عشقى كه معشوقش حقيقى است زيرا حقيقت مطلق و جميل بالذات است و آن همان عشق كمّلين است به حقّ . و اما عشق مجازى يعنى عشقى كه معشوقش مجازى است يعنى جمال و كمال كه در معشوق هست از آن خود وى نيست ، عاريت است .
عشقهايى كز پى رنگى بود * عشق نبود ، عاقبت ننگى بود