و در الدر المنثور است كه ابن ابى الدنيا در كتاب « صفة الجنة » ، و بزار ، ابن مردويه ، و بيهقى در كتاب « البعث » ، از عبد اللَّه بن مسعود روايت كردهاند كه گفت : رسول خدا ( ص ) به من فرمود : همين كه در بهشت نگاهت به مرغى بيفتد و هوس بريان شده آن را بكنى ، همان مرغ در حالى كه بريان شده پيش رويت مىافتد « 1 » .
مؤلف : در اين معنا روايات بسيارى رسيده و در بعضى از آنها آمده كه مؤمن هوس هر چيز را بكند برايش حاضر مىشود ، و او از آن چيز مىخورد ، و بقيه اش به همان حالت اول بر مىگردد ، مثلا اگر مرغ باشد به سوى محل خود پرواز مىكند ، و تازه در بين مرغان افتخار هم مىكند .
و در تفسير قمى در ذيل آيه شريفه « * ( لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَلا تَأْثِيماً ) * » امام فرموده : لغو و تاثيم عبارت است از فحش و دروغ و غنا « 2 » .
مؤلف : شايد مراد از « غنا » ، لهو باشد ، و ممكن هم هست كلمه غنا تصحيف شده « خناء » باشد ، يعنى ناقل حديث آن را درست ننوشته باشد و خناء به معناى ناسزاگويى و فحش است .
و نيز در همان كتاب در ذيل آيه * ( « وَأَصْحابُ الْيَمِينِ ما أَصْحابُ الْيَمِينِ » ) * نقل مىكند كه امام فرمود : اصحاب يمين عبارتند از على بن ابى طالب و شيعيان او « 3 » .
مؤلف : اين روايت نظر دارد به رواياتى كه در تفسير آيه « يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتابَه بِيَمِينِه » وارد شده ، كه در آن روايات كلمه يمين به امام حق معنا شده . و معناى روايت قمى اين مىشود كه : يمين ، على ( ع ) است ، و اصحاب يمين اصحاب آن جناب و شيعيان او هستند . و به هر حال روايت از باب نشان دادن مصداق بارز آيه است ، نه اينكه بخواهد بفرمايد آيه شريفه در خصوص على ( ع ) و شيعيانش نازل شده .
باز در آن كتاب در ذيل آيه * ( « فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ » ) * آمده كه اين سدر درختى است كه نه برگ دارد و نه خار ، و وقتى امام صادق ( ع ) آيه * ( « وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ » ) * را تلاوت كرد ، در معنايش فرمود يعنى رويهم چيده شده « 5 » .
هامش
( 1 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 155 .
( 2 و 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 348 .
( 4 ) روزى كه ما هر جمعيتى را به نام امامش صدا مىزنيم ، پس هر كس نامه عملش به دست راستش داده شود . سوره اسراء ، آيه 71 .
( 5 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 263 .