و از آن آيه شريفه برمىآيد كه جنيان مانند آدميان حكم مرگ در ميان آنها جارى است .
بحث روايتى
در كتاب فقيه از امير المؤمنين ( ع ) روايت آورده كه در وصيتش به فرزندش ابن حنفيه اين آيه را آورد كه خداى تعالى مىفرمايد : * ( « وَما كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلا أَبْصارُكُمْ وَلا جُلُودُكُمْ » ) * و سپس فرمود : منظور از جلود آلت تناسلى است « 1 » .
و در تفسير قمى به سند خود از ابى عمر و زبيرى از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در تفسير همين آيه فرمود : منظور از جلود آلت تناسلى و ران آدمى است « 2 » .
و در مجمع البيان مىگويد : امام صادق ( ع ) فرمود : براى مؤمن سزاوار آن است كه از خدا آن طور بترسد كه گويا خود را مشرف به آتش دوزخ مىبيند ، و آن طور اميد رحمت از او داشته باشد كه گويا از اهل بهشت است ، چه خداى تعالى در مذلت كفار كه ترس از او نداشتند ، مىفرمايد : * ( « وَذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ » ) * و در باره حسن ظن و اميدوارى به رحمتش در حديث قدسى مىفرمايد : من بر طبق ظن بنده مؤمن خود رفتار مىكنم ، اگر حسن ظن داشته باشد ، همان ظنش را محقق مىسازم ، و اگر هم سوء ظن داشته باشد ، مطابق ظنش با او رفتار مىكنم « 3 » .
و در تفسير قمى به سند خود از عبد الرحمن بن حجاج ، از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه در ضمن حديثى فرمود : رسول خدا ( ص ) فرموده : هيچ بنده اى نيست كه به خداى عز و جل حسن ظن داشته باشد ، مگر آنكه خدا را مطابق ظن خود خواهد يافت ، و اين همان قول خداى عز و جل است كه مىفرمايد : * ( « ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ » ) * « 4 » .
و در الدر المنثور است كه احمد ، طبرانى ، عبد بن حميد ، مسلم ، ابو داوود ، ابن ماجه ، ابن حبان ، و ابن مردويه همگى از جابر روايت كردهاند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : زنهار هيچ يك از شما از دنيا نرود مگر اينكه نسبت به خداى تعالى حسن ظن داشته باشد ، چون مردمى بودند كه خداى تعالى به خاطر سوء ظنشان به خدا ، هلاكشان كرد ، و در باره شان فرمود : * ( « وَذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ » ) * .
مؤلف : در شان نزول بعضى از آيات مورد بحث ، رواياتى وارد شده كه آن طور كه بايد و شايد با سياق آيات سازگارى ندارد ، و به همين جهت از نقل آنها صرفنظر كرديم .
هامش
( 1 ) نور الثقلين ، ج 4 ، ص 544 .
( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 264 .
( 3 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 10 .
( 4 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 264 .
( 5 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 362 .