روزى نيكو دادهايم كه از آن نهان و عيان انفاق مىكند چگونه مانند باشد . ستايش خاص خداست اما بيشترشان نمىدانند ( 75 ) .
خدا مثالى مىزند ، دو مرد يكيشان لال است كه به هيچ چيز توانايى ندارد و سربار مولاى خويش است كه هر جا فرستدش سودى نيارد . او با كسى كه به عدالت فرمان دهد و به راه راست رود چگونه برابر تواند بود ( 76 ) .
غيب آسمانها و زمين خاص خداست كار قيامت چشم بهم زدنى بيش نيست و يا نزديكتر از آن ، به درستى كه خدا به همه چيز تواناست ( 77 ) .
بيان آيات
رجوعى است بعد از رجوع به شمردن نعمتهاى الهى و نتيجه گرفتن توحيد و نتيجه گرفتن بعث از اين آيات ، و اشاره اى است به مساله تشريع ، كه عبارت است از نبوت .
* ( « وَاللَّه أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيا بِه الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها . . . » ) * .
مقصود آيه ، روياندن و سرسبز كردن زمين بعد از خزان و خمودى آن در زمستان است ، كه پس از فرا رسيدن بهار و آمدن بارانهاى بهارى ريشه گياهان و تخم آنها بعد از يك دوره سكون ، شروع به رشد و نمو مىكند ، و اين خود يك زندگى ، و از سنخ زندگى حيوانى است ، هر چند كه يك مرحله ضعيف از آن است ، امروز هم در مسائل علمى جديد ثابت شده كه گياهان از جرثومه هاى حيات تشكيل يافته ، همان جرثومه هايى كه در حيوان هست ، هر چند صورت و اثرش با آن مختلف است .
و اينكه فرمود : * ( « إِنَّ فِي ذلِكَ لآيَةً لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ » ) * مراد از « شنيدن » پذيرفتن سخنانى است كه بايد پذيرفت ، زيرا عاقل كه طالب حق است وقتى چيزى مىشنود كه احتمال حقانيتش را مىدهد گوش فرا داده كاملا فرا مىگيرد و حفظ مىكند ، هم چنان كه در قرآن كريم فرمود : « الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَه أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّه وَأُولئِكَ هُمْ أُولُوا الأَلْبابِ » « 1 » .
پس وقتى براى كسى كه قريحه قبول كردن حق را دارد داستان فرستادن باران و زنده كردن زمين بعد از مردنش نقل شود همين داستان براى او آيت و دليلى است بر مساله
هامش
( 1 ) كسانى كه گوش به سخن فرا مىدهند ، و خوب آن را تميز داده پيروى مىكنند اينان كسانيند كه خدا هدايتشان كرده و اينان صاحبان عقلند . سوره زمر ، آيه 18 .