و يكى از ادله اينكه كلام ائمه ( ع ) در تفسير اهل ذكر ، به اهل بيت با قطع نظر از خصوصيت مورد آيه اينست كه در روايت هيچگونه به خصوصيت مورد ، تعرض نشده است .
از آنچه گذشت فساد ايرادى كه بعضى « 1 » بر احاديث مذكور كردهاند روشن مىشود ، ايراد ايشان اين است كه اگر مراد از ذكر ، رسول خدا ( ص ) و مراد از اهل ذكر ، اهل بيت رسول خدا ( ص ) باشد ، مشركين ، رسول خدا را قبول نداشتند تا چه رسد به اهل بيتش .
و در الدر المنثور است كه ابن مردويه از جابر روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : سزاوار نيست كه عالمى بر علم خود مهر سكوت بزند ، و سزاوار نيست كه جاهل بر جهل خود سكوت كرده از اهل علم نپرسد ، زيرا خداى تعالى فرموده :
* ( « فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ » ) * پس سزاوار بر هر مؤمنى است اينكه بداند عملى كه انجام مىدهد بر هدايت است يا بر خلاف هدايت « 2 » .
و در تفسير قمى از ذيل آيه * ( « أفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئاتِ ) * - تا كلمه - * ( بِمُعْجِزِينَ » ) * از امام ( ع ) نقل مىكند كه فرمود : وقتى كه گرم آمد و شد براى كسب و تجارتند ناگهان عذاب در آن حال ايشان را مىربايد و در معنا * ( « أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى تَخَوُّفٍ » ) * فرمود يا آنكه در بيدارى ايشان را مىگيرد « 3 » .
در تفسير عياشى از سماعه از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه گفت : از آن جناب از معناى « واصب » در جمله * ( « وَلَه الدِّينُ واصِباً » ) * پرسيدم فرمود يعنى واجبا « 4 » .
و در معانى الاخبار به سند خود از حنان بن سدير از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در ضمن حديثى فرمود : * ( « وَلِلَّه الْمَثَلُ الأَعْلى » ) * يعنى مثلى كه نظير ندارد ، و قابل وصف نيست و در وهم نمىگنجد « 5 » .
و در الدر المنثور است كه ابن مردويه از ابو هريره روايت كرده كه رسول خدا ( ص ) در تفسير آيه * ( « وَلَوْ يُؤاخِذُ اللَّه النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ . . . » ) * فرمود : اگر خداوند مرا و
هامش
( 1 ) روح المعانى ، ج 14 ، ص 147 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 119 .
( 3 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 386 .
( 4 ) تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 262 ، ح 37 .
( 5 ) معانى الاخبار ، با توحيد شيخ صدوق ، باب 50 ، ص 324 .