و در بعضى « 1 » ديگر آمده « و لقد نصركم اللَّه ببدر و انتم قليل » .
و اين اختلافات چه بسا خود قرينه باشد بر اينكه ، منظور ، تفسير آيه به معنا است ، به شهادت اينكه در بعضى « 2 » از آنها آمده كه : صلاح نيست اصحاب بدر را كه يكى از ايشان رسول خدا ( ص ) است ذليل ناميد و به وصف ذلت توصيف نمود .
پس منظور از لفظ « اذلة » در آيه شريفه جمعيت كم و ناتوان است نه خوار و ذليل . و چه بسا از اين روايات كه در ميان خود آنها تعارض و تنافى است كه به حكم كلى ( تساقط روايات در هنگام تعارض ) از درجه اعتبار ساقطاند ، مانند روايات وارده از طرق خاصه و عامه در اينكه آيه اى در قرآن براى حكم سنگسار بوده و افتاده آن گاه در بيان اينكه آيه مذكور چه بوده در يكى چنين آمده : « اذا زنى الشيخ و الشيخة فارجموهما البتة فانهما قضيا الشهوة - وقتى پير مرد و پير زن زنا كردند بايد حتما سنگسار شوند زيرا اين طبقه شهوترانى خود را كردهاند » . و در بعضى « 3 » ديگر چنين آمده : « الشيخ و الشيخة اذا زنيا فارجموهما البتة فانهما قضيا الشهوة - پير مرد و پير زن اگر زنا كنند بايد حتما سنگسار شوند چون آنها شهوترانى خود را كردهاند » . و در بعضى « 4 » آمده : « و بما قضيا من اللذة » . و در بعضى « 5 » ديگر در آخر آيه آمده : « نكالا من اللَّه و اللَّه عليم حكيم » . و در بعضى « 6 » در آخرش آمده « نَكالًا مِنَ اللَّه وَاللَّه عَزِيزٌ حَكِيمٌ » .
و نيز مانند آية الكرسى على التنزيل « 7 » كه رواياتى در باره اش رسيده و در بعضى « 8 » از آنها چنين آمده : « اللَّه لا إِله إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُه سِنَةٌ وَلا نَوْمٌ لَه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ ( و ما بينهما و ما تحت الثرى عالم الغيب و الشهادة فلا يظهر على غيبه احدا )
هامش
( 1 ) تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 196 ، ح 133 .
( 2 ) مجمع البيان ، ج 2 ، ص 498 .
( 3 ) تفسير صافى ، ج 3 از دوره 5 جلدى ، ص 414 .
( 4 ) الاتقان ، ج 2 ، ص 25 .
( 5 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 95 .
( 6 ) تفسير روح المعانى ، ج 18 ، ص 79 .
( 7 ) منظور از « آية الكرسى على التنزيل » اين است كه آية الكرسى اينطور كه در روايت آمده نازل شده بود ، نه آن طور كه در قرآن فعلى است آن گاه آيه به صورتى كه در روايت آمده معروف شده به « آية الكرسى على التنزيل » .
( 8 ) روضه كافى ، ص 290 .