الفصل الخامسفي القِدَم والحدوث الزمانيّين
معناى حدوث زمانى
متن
الحدوث الزمانيّ كونُ الشيء مسبوقَ . . . قطعةٍ من الزمان منطبقاً عليها .
ترجمه
حدوث زمانى عبارت است از اينكه : وجود يك شىء مسبوق به عدم زمانى آن باشد . و مسبوقيت به عدم زمانى عبارت است از : حصول آن شىء پس از آن كه نبوده است ، بعديّتى كه با قبل ، قابل جمع نيست و عدم زمانى نمىباشد مگر زمانى كه وجود - كه نقطه مقابل آن است - زمانى باشد . و چنين وجودى تدريجى بوده ، منطبق بر قطعهاى از زمان كه خود مسبوق به قطعهء ديگرى كه عدم آن موجود بر وى منطبق است خواهد بود . مقابل حدوث به اين معنا قديم زمانى است كه عبارت از مسبوق نبودن وجود به عدمِ زمانى مىباشد . لازمهء قديم به اين معنا اين است كه شىء در هر قطعهء فرضى كه قبل از قطعهاى ديگر از زمان است موجود بوده بر آن منطبق باشد .
شرح
حدوث زمانى عبارت است از : وجود يك چيز بعد از آنكه در ظرف زمان قبل ، معدوم بوده است ، به اين صورت كه عدم قبلى با وجود بعدى هرگز جمع نگردد . در