الفصل الخامسفي استحالة الدور والتسلسل في العلل
تعريف دور
متن
أمّا الدّور فهو توقّف وجود الشيء على . . . وهو ضروريّ الاستحالة .
ترجمه
اما دور و آن عبارت است از توقف وجود شىء بر چيزى كه او نيز متوقف است بر آن شىء ( اول ) ، خواه بىواسطه مانند توقف « الف » بر « ب » و توقف « ب » بر « الف » ، و آن را دور مصرح مىنامند .
يا با واسطه باشد مانند توقف « الف » بر « ب » و « ب » بر « ج » و « ج » بر « الف » و آن را دور مضمر مىنامند .
محال بودن دور امر بديهى است ؛ زيرا مستلزم تقدم شىء بر وجود خويش است و محال بودن آن ضرورى است .
شرح
دور را دو گونه تعريف كردهاند . يكى تعريف ذاتى و مطابقى آن است مانند آن كه بگوييم دور عبارت است از توقف وجود شىء بر چيزى كه آن نيز متوقف است بر شىء اول مانند توقف الف . بر ب و ب بر الف . اين دور را به دليل صراحت آن دور مصرّح مىگويند .