* ( « خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ » ) * را قرائت نمود « 1 » .
مؤلف : و در اين معنى روايات بسيارى از رسول خدا ( ص ) از طريق اهل سنت رسيده است .
و نيز در همان كتاب است كه ابن ابى الدنيا در كتاب مكارم اخلاق از ابراهيم بن ادهم روايت كرده كه گفت : بعد از آنكه آيه * ( « خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ » ) * نازل شد ، رسول خدا ( ص ) فرمود : من مامور شدم به اينكه اخلاق متوسط مردم را اتخاذ كنم « 2 » .
و نيز مىنويسد : ابن جرير از ابن زيد روايت كرده كه گفت : وقتى آيه * ( « خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ » ) * نازل شد رسول خدا ( ص ) عرض كرد : پروردگارا اين دستور با غضب چطور قابل امتثال است ؟ لذا آيه نازل شد : * ( « وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطانِ نَزْغٌ . . . » ) * « 3 »
مؤلف : در اين روايت اشكالى است كه ممكن است آن را به آنچه كه در تفسير آيه گذشت توجيه كنيم .
و در تفسير قمى ، در ذيل آيه بالا مىگويد : معصوم ( ع ) فرموده : اگر از ناحيه شيطان چيزى و وسوسه اى در دلت افتاد پس پناه ببر به خدا كه او شنوا و دانا است « 4 » .
و در الدر المنثور است كه ابن مردويه از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده كه گفت : از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه آيه * ( « إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ . . . » ) * ، را با الف مىخواند « 5 » .
و در كافى به سند خود از ابى بصير از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه گفت : از آن حضرت معناى آيه * ( « إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ » ) * را پرسيدم ، حضرت فرمود : در باره بنده اى است كه تصميم مىگيرد گناهى مرتكب شود ، ناگهان به ياد خدا افتاده و خوددارى مىكند ، و اين است معناى : * ( « تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ » ) * « 6 » .
مؤلف : اين روايت را عياشى نيز از ابى بصير و على بن ابى حمزه و زيد بن ابى اسامه
هامش
( 1 ) الدر المنثور ج 3 ص 154
( 2 ) الدر المنثور ج 3 ص 153
( 3 ) الدر المنثور ج 3 ص 154
( 4 ) تفسير قمى ج 1 ص 253
( 5 ) الدر المنثور ج 3 ص 155
( 6 ) كافى ج 2 ص 434 ح 7