كه با او نازل شده همان قرآن كريم است ، و غرض از اين تعبير اين است كه بفهماند قرآن كريم نورى است كه راه زندگى و آن طريقى را كه انسان بايد براى رسيدن به سعادت و كمال خود بپيمايد روشن مىسازد ، چون زمينه كلام اثبات همين معنا است .
و در اينكه فرمود « انزل معه نازل شده با او » و نفرمود « انزل عليه نازل شد بر او » و يا « انزل اليه نازل شد بسوى او » با در نظر گرفتن اينكه كلمه « مع » به معناى همراه بودن چيزى با چيز ديگرى است ، اشاره و تلويح است به همان معناى شهادتى كه گفتيم ، و همين يك كلمه معناى آيه را به اين بر مىگرداند كه پيروى كنيد نورى را كه نازل بر وى شده در حالى كه اين نور ( قرآن ) با شرايعى كه در بر داشته و اظهار مىكند خود شاهد صدق وى است و گواه بر اين است كه وى همان كسى است كه انبياى خود شما و كتابهاى آسمانىتان از آمدنش خبر داده است . و بنا بر اين ، كلمه « معه » حال از نائب فاعل « انزل » خواهد بود . و نظير اين تعبير در آيه « فَبَعَثَ اللَّه النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيه » « 1 » نيز به كار رفته .
مفسرين ديگر در توجيه اين تعبير و معناى كلمه مزبور اختلاف كرده ، بعضى گفتهاند :
ظرف « مع » متعلق است به « انزل » و ميان كلمه مزبور و ضميرى كه بدان اضافه شده است مضاف ديگرى است كه حذف شده ، و آن يا رسالت است و يا نبوت ، و تقدير كلام « مع نبوته » و يا « مع رسالته » است ، براى اينكه اگر اين مضاف را در تقدير نگيريم معناى آيه « پيروى مىكنند قرآنى را كه با او نازل شده » مىشود و حال آنكه قرآن با رسول خدا ( ص ) نازل نشده بلكه با جبرئيل نازل شده .
بعضى ديگر گفتهاند : كلمه مذكور متعلق است به « اتبعوا » و معناى آيه « پيروى و شركت مىكنند با او در پيروى كردن قرآن » است ، و يا اين است كه « با پيروى كردن او قرآن را نيز پيروى مىكنند » .
بعضى ديگر گفتهاند : حال از فاعل « اتبعوا » است و معنايش اين است كه « پيروى مىكنند قرآن را در حالى كه در پيروى كردنشان با رسول خدا ( ص ) هستند » .
عده اى ديگر گفتهاند : كلمه « مع » به معناى « على » است . و بعضى ديگر گفتهاند :
در معناى كلمه « عند نزد » مىباشد . و ليكن دور بودن اين معانى از ظاهر آيه شريفه بر كسى پوشيده نيست .
هامش
( 1 ) سوره بقره آيه 213