اعلا و كامل اين امور است همان مرحله كامل شريعت خود ايشان است .
از اين بيان به خوبى ظاهر گرديد كه جملات * ( « يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ . . . » ) * مجموعا توضيح مىدهد معناى آياتى را كه مىفرمايد : قرآن تورات و انجيل را تصديق دارد ، مانند آيه « وَلَمَّا جاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّه مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ كِتابَ اللَّه وَراءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لا يَعْلَمُونَ » « 1 » و آيه « وَلَمَّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّه مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَكانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا كَفَرُوا بِه فَلَعْنَةُ اللَّه عَلَى الْكافِرِينَ » « 2 » و مقصود از اين دو آيه اين است كه وقتى رسول خدا ( ص ) مبعوث شد و شريعت و كتابى آورد كه شريعت و كتاب ايشان را تكميل مىكرد به آن كافر شدند ، با اينكه مىدانستند كه اين همان پيغمبرى است كه در كتابهايشان پيشگويى شده ، و انبيايشان به آمدنش بشارت دادهاند ، هم چنان كه از مسيح ( ع ) نيز حكايت كرده كه فرموده : « يا بَنِي إِسْرائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّه إِلَيْكُمْ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَمُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُه أَحْمَدُ » « 3 » .
و ما - ان شاء اللَّه - به زودى در باره بشارتهايى كه در كتب مقدس يهود و نصارا است تا آنجا كه ميسور است بحث خواهيم كرد . و اگر در آيه مورد بحث مانند آيات سابق الذكر بطور اجمال نفرمود : « مصدقا لما بين يديه » بلكه بطور تفصيل امور پنجگانه را بر شمرد براى اين بود كه در اين آيه وجهه كلام تنها به دو ملت يهود و نصارا نيست ، بلكه به تمام مردم است ، و لذا مىبينيم در آيه بعديش پيغمبر خود را دستور مىدهد كه جميع بشر را خطاب كرده و بگويد :
* ( « إِنِّي رَسُولُ اللَّه إِلَيْكُمْ جَمِيعاً ) * من فرستاده خدا به سوى همگى شمايم » . شاهد ديگر اينكه در خود آيه بطور عموم فرموده : * ( « فَالَّذِينَ آمَنُوا بِه ) * پس هر آن كسانى كه ايمان آوردند به او » و طورى نفرمود كه مختص به يهود و نصارا باشد .
* ( « فَالَّذِينَ آمَنُوا بِه وَعَزَّرُوه وَنَصَرُوه وَاتَّبَعُوا النُّورَ . . . » ) *
كلمه « عزروه » از مصدر « تعزير » به معناى يارى توأم با تعظيم است . و مقصود از نورى
هامش
( 1 ) و چون از نزد خدا پيغمبرى بيامدشان كه مصدق توراتشان بود ، گروهى از اهل كتاب چنان كه گويى دانا نيستند كتاب خدا را پشت سر افكندند . سوره بقره آيه 101
( 2 ) و چون كتابى از نزد خدا بيامدشان كه توراتشان را تصديق مىكرد و از پيش بدان بر كافران پيروزى مىجستند ، وقتى آنچه مىشناختند بيامد منكر شدند ، لعنت خدا بر منكران باد . سوره بقره آيه 89
( 3 ) اى پسران اسرائيل من فرستاده خدا به سوى شمايم ، و تورات حاضر را تصديق مىكنم و به پيغمبرى كه بعد از من مىآيد و نام وى احمد است نويد مىدهم . سوره صف آيه 6