خدا كردند تفصيل مىدهد .
روشنترين طايفه اى كه اين آيات با وضع آنان تطبيق مىكند يهودند ، و اين آيات سياقى واحد و متصل دارد ، و آيه اخير كه مىفرمايد : * ( « إِنَّ اللَّه يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الأَماناتِ إِلى أَهْلِها » ) * ، نيز اتصالش به آيات قبل روشن است ، و همچنين آيه ( 176 ) .
كه سخن از استفتاى مردم از مساله ارث دارد ، ولى بعضى از مفسرين اين دو آيه را از بين همه آيات سوره نساء كه در مدينه نازل شده استثنا نمودهاند و گفتهاند : اين دو آيه در مكه نازل شده ، با اين كه مساله ارث در مدينه تشريع شده است .
* ( « ألَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ . . . » ) *
در تفسير آيات ( 36 الى 42 ) همين سوره گفتيم كه اين چند آيه يعنى آيات ( 36 الى 42 ) تا حدودى مربوط است به آيات ( 44 - 58 ) ، يعنى آيات مورد بحث ، و در آنجا خوانديد .
كه گفتيم آن آيات در باره يهود نازل شده است .
و خلاصه كلام اين كه از آيات مورد بحث بر مىآيد ، يهوديان به مؤمنين اظهار مودت و خير خواهى مىكردهاند ، و از اين راه آنان را فريب مىدادهاند ، مثلا به بخل و خوددارى از انفاق وادار مىكردند ، تا از اين راه نگذارند زحمات مؤمنين به نتيجه برسد ، و قدمى به سوى تقدم و تعالى بردارند ، اين آن چيزى است كه از ظاهر آيه بر مىآيد ، و لازمه اين كه در شان يهود و دوستان و هم رازهاى يهود نازل شده باشد ، نيز همين معنا است چون ثمره دوستى و سر و سر داشتن با يهود همين بود كه به وسيله تحريفات يهود از راه منحرف شوند ، و هر جا كه آنها بروند ، آنان نيز بروند . آنها بخل بورزند ، و اينان را نيز وادار به بخل كنند .
اين آن مطلبى است كه از جمله * ( « وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ ، وَاللَّه أَعْلَمُ بِأَعْدائِكُمْ . . . » ) *
استفاده مىشود ، پس معناى دو آيه - و خدا داناتر است - چنين مىشود : آن چه اين جا برايت بيان مىكنيم تصديق و يا ارائه مصداق و نمونه اى است ، براى آنچه قبلا از حال كسانى كه مختال و فخورند و در نتيجه بخل و ريا مىورزند برايت بيان كرديم ، مصدق و مصداق آن ، گفتار يهوديانى است كه بهره اى از كتاب به ايشان داده شده - ، البته بهره اى نه آن طور كه خودشان ادعا دارند كه همه كتاب آسمانى را دارند - آن گاه با همان سرمايه براى خود ضلالت مىخرند ، و ضلالت را بر هدايت ترجيح مىدهند و مىخواهند شما مسلمانان نيز راه سعادت را گم كنيد .
آرى يهوديان هر چند كه با شما به روى خوش ملاقات مىكنند ، و هر چند اظهار محبت نموده ، در قيافه افراد صالح در مىآيند و آن چنان با شما برخورد مىكنند كه گويى خير خواه و ياوران شمايند ، و اى بسا حرفهايى بزنند كه طبع شما آن را بپسندد ، و دلهايتان
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 578
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٥٧٨