روايت ابن جرير از مجاهد آمده كه گفت : « از ميوه بهشت مىخورند ، و بوى آن را استشمام مىكنند ، ولى در بهشت نيستند » و نيز نكته اى كه در روايت ابن جرير از سدى آمده كه ارواح شهدا در جوف مرغى سبز رنگ در قنديلهايى از طلا و آويزان به عرش قرار دارد ، پس آن طير ( يا آن ارواح ) يك بار صبح و يك بار شام در بهشت مىچرند و مىخرامند و در آن قنديلها بيتوته و استراحت مىكنند .
در سابق هم كه بحثى پيرامون مساله برزخ داشتيم توجه فرموديد كه گفتيم مضمون اين دو روايت با بهشت دنيا كه همان برزخ باشد مىسازد ، نه بهشتى كه در آخرت است . و در الدر المنثور در ذيل آيه : * ( « الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّه . . . » ) * آمده كه ابن اسحاق و ابن جرير و بيهقى ( در كتاب دلائلش ) از عبد اللَّه بن ابى بكر بن محمد بن عمرو بن حزم روايت كردهاند كه گفت : بعد از جنگ احد وقتى خبر رسيد كه ابو سفيان و يارانش تصميم دارند دوباره برگردند و گفتهاند ما بيهوده جنگ را خاتمه داديم ، بايد ادامه مىداديم تا همه مسلمانان را از بين مىبرديم ، اينك دوباره بر سر بقيه آنان مىتازيم ، و رسول خدا ( ص ) با اصحابش تا حمراء الاسد به استقبال لشكر دشمن آمد و همين امر موجب انصراف ابو سفيان و يارانش از پيمودن ادامه راه گرديد ، و در اين بين كاروانى از قبيله عبد قيس مىگذشت ، ابو سفيان به ايشان گفت : در سر راه خود به محمد بر مىخوريد ، به او برسانيد كه ما تصميم گرفتهايم دوباره بر سر اصحابش بتازيم و همه را از بين ببريم كاروان نامبرده وقتى به حمراء الاسد رسيدند پيام ابو سفيان را به آن جناب رساندند رسول خدا ( ص ) و مؤمنين كه همراهش بودند گفتند : * ( « حَسْبُنَا اللَّه وَنِعْمَ الْوَكِيلُ » ) * ، خداى تعالى هم بدين مناسبت آيه * ( « الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّه وَالرَّسُولِ . . . » ) * را نازل كرد « 1 » .
مؤلف قدس سره : قمى اين روايت را بطور مفصل نقل كرده و در آن آمده : رسول خدا ( ص ) از اصحابش حتى كسانى را هم كه در جنگ احد جراحت برداشته بودند با خود به حمراء الاسد برد و در بعضى از روايات آمده : آن جناب كسانى را كه در احد همراهش بودند با خود برد . و برگشت هر دو به يك معنا است « 2 » .
و در همان كتاب است كه موسى بن عقبه در كتاب مغازى خود و بيهقى در كتاب دلائلش از ابن شهاب روايت آوردهاند كه گفت : رسول خدا ( ص ) مسلمين را
هامش
( 1 ) الدر المنثور ج 2 ص 101 .
( 2 ) تفسير قمى ج 1 ص 124 - 126 .