از او ترسيد و از غير او نبايد ترسيد .
الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ
آنان كه از خدا ميترسند در غيب از عذاب يعنى در عين حال كه عذاب الهى محسوس و مشاهد آنها نيست . و يا در غيب از مردم يعنى در خلوتها كه هيچ كس نيست . و يا در حالى كه اينها از عذاب غائب هستند .
إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ
چون شرط خوف و خشيت معرفت و شناخت است و علم و آگاهى بصفات و افعال او است پس هر كس عالمتر و آگاهتر به خدا و صفات و افعالش باشد ترسش بيشتر است و لذا پيغمبر فرمود . من ترسانتر و خائفتر و پرهيزگارترين شما هستم .
إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ
اين جمله علت لزوم خوف و خشيت را مىرساند چون خدا عزيز و توانا است پس كسى را كه در طغيان و سركشى خود اصرار داشته و ادامه ميدهد عقوبت خواهد كرد و اگر از گناهش توبه كند عفو و بخشش مينمايد و در مجمع البيان از حضرت صادق عليه السّلام نقل نموده كه منظور از علماء آن دانشمندى است كه افعالش گواه گفتارش باشد و آن كس كه كردار او با گفتارش تطبيق نكند عالم نيست و در حديث است كه داناترين شما آن كسى است كه خوف و ترسش از خدا از همه بيشتر باشد و در كافى از حضرت سجاد عليه السّلام است كه فرمود : علم به خدا و عمل بدستوراتش دو دوست صميمى هستند پس هر كه خدا را شناخت از او ميترسد و همين ترس او را وادار به عمل مينمايد ارباب علم و دانشمندان و پيروانشان كسانى هستند كه خدا را شناخته و اعمال خود را براى او انجام داده و رغبت و ميلشان به او است و خداوند فرموده :
إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ
. و از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده كه فرمود يكى از عبادات ارزنده خوف شديد داشتن از خدا است سپس حضرت اين آيه را تلاوت فرمود . و در مصباح الشريعه از حضرتش چنين نقل كرده كه فرمود علامت و نشانه خشيت تعظيم و بزرگ داشتن خدا و توجه باوامر و دستورات او و طاعت و عبادت خالص انجام دادن است و خوف داشتن و بر حذر بودن است و نشانه و دليل اين دو صفت هم علم و آگاهى و معرفت است سپس اين آيه را خواند :
إِنَّما تُنْذِرُ
البته انذار و هشدارى كه اثر و نتيجه داشته باشد
مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ
يعنى تابع قرآن و در حديث است كه پيروى و تبعيت از على عليه السّلام داشته باشد ( كه قرآن ناطق است و دنبال او بودن موجب ياد خدا بودن است )
وَ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ
يعنى قبل از فرا رسيدن عقاب و ديدن اهوال و وحشتهاى قيامت از عقاب الهى خوف و خشيت داشته باشد و يا در خلوات و در باطن خود ترس داشته و به زحمتش مغرور نشود چون همان طورى كه رحمان است منتقم و قهار هم هست .
إِنَّا أَخْلَصْناهُمْ بِخالِصَةٍ
ما اين پيامبران را با داشتن يك خصلت و صفتى كه در كمال