از او ميترسند و يا از مفعول او ( ربّهم ) در حالى كه خدا در غيب است و محسوس و مشهود نيست از او ميترسند مشفقون يعنى خائف و ترسانند .
وَ كانُوا لَنا خاشِعِينَ
دائما و هميشه ميترسند .
وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ
نويد ده بفروتنان يا باهل اخلاص كه اخبات صفت آنها است على بن ابراهيم گفته يعنى عبادتكنندگان
وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ
از هيبت و عظمت خدا كه شعاع جلال او در دل آنها ميتابد .
مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ
از ترس عذاب او در حذر و ترسند
وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا
گفته شده آن صدقهاى كه به آنان داده شده به ديگران ميدهند على بن ابراهيم گفته يعنى عبادت و طاعت خود را مراعات نموده و حقش را انجام ميدهند . و مؤيّد اين گفتار قرائت ديگرى است كه در اين آيه شده
( يُؤْتُونَ ما آتَوْا )
انجام ميدهند آن وظيفهاى كه به آنان محول شده و همچنين رد آياتى كه بعدا خواهد آمد تأييد ديگرى است براى اين تفسير
وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ
خوف دارند كه مبادا عباداتشان پذيرفته نشود و آن طورى كه شايسته است انجام نداده و مواخذه شوند .
أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ
يعنى چون بازگشت آنها بسوى خدا است و يا اينكه ترس آنها از اين است كه بازگشت بسوى خدائى است كه او به آنچه كه از آنها مخفى و پنهان است ( رياء باطنى ) دانا و آگاه است . و كلينى ره در روضه از ابى بصير نقل كرده كه گفت از حضرت صادق عليه السّلام از اين آيه سؤال كردم
وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ
. فرمود منظور بيان خوف و رجاء آنها است كه در عين حال كه ميترسند اعمالشان مردود شود اگر اطاعت خدا را نكنند رجاء و اميد پذيرش هم دارند . و در اصول كافى بسند خود از حفص بن غياث از حضرت صادق عليه السّلام كه در ضمن حديثى فرمود . بدانيد آنكه حق ما را بشناسد و معرفت بامامت ما داشته و اميد پاداش داشته باشد و از غذا به مقدار پنج سير ( نصف مد ) در هر روز قانع و راضى باشد و از لباس و مسكن به مقدارى كه بدنش پوشيده شود و سرپوشى از خانه و مسكن داشته باشد و در عين حال به خدا سوگند خائف و ترسانند و دوست دارند كه بهره دنيوى همين مقدار باشد و اين چنين توصيف فرموده خداوند آنان را و فرموده
وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ
تا آخر آيه بعدا سؤال كرد حضرت كه چيست آنچه كه آنان انجام دادهاند سپس خود فرمود به خدا سوگند منظور اطاعت خداوند با محبت اهل بيت و داشتن ولايت آنها و در عين حال خوف و ترس دارند البته خوف آنها از جهت شك و ترديد در صحت عبادت و غير آن نيست ، بلكه ترس دارند از اينكه مبادا در محبت و اطاعت ما تقصير و كوتاهى نموده باشند . و در مجمع از امام ششم عليه السّلام كه فرموده خوف عدم پذيرش دارند و يا بين خوف و رجاء هستند
يَخافُونَ يَوْماً
يعنى علاوه بر اينكه مراقب اطاعت و در ياد و ذكر الهى هستند از روزى خائف و ترسانند كه
تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَ الْأَبْصارُ
گفته شده روزى كه از هول و ترس اضطراب و دگرگونى خاصى در دلها رخ ميدهد و مطالبى كه نميفهميد