هدف از دست مىرود ؛ و خداوند سبحان يارىدهنده است .
پس اگر اشكال كنى و بگويى : گيرم كه اين بيان طولانى ، اثبات كند كه نزديكترين راهها براى رسيدن به پروردگار راه معرفت نفس باشد ، اما اينكه در شرع مبين نيز بيانى در مورد اين راه رسيده باشد كه كيفيت دخول و خروج به اين راه را ، و شئون سلوك و پيمودن اين راه دقيق و باريك و خطرناك و پر هراس را با آفات و مخاطراتى كه دربر دارد و ممكن است به نابودى كسى بينجامد مطرح و تبيين كرده باشد با بيان شما اثبات نمىشود ، پس بيان رسا و جامعى كه تمامى خصوصيات و جزئيات را توضيح داده و منجيات و مهلكات را به خوبى متمايز و آشكار ساخته باشد در كجا مىتوان يافت در پاسخ اين سؤال مىگويم : در فصل دوم اين رساله به اين مطلب اشاره كرديم . بياناتى كه در كتاب و سنت آمده است بيان واحدى است و همانا اختلاف در ناحيهء اخذ و پذيرش و تفاوت در درجهء ادراك مدركين است . و سير به سوى خداوند سبحان كه خود نيز نتيجهء فهم و علم است به تبع اين دو تفاوت مىيابد و به شعبههايى تقسيم مىگردد ، و به جانم سوگند كه اين مطلبى واضح و آشكار است .
و در آنجا گفتيم كه مردم دستههاى گوناگون هستند و هر دسته به مقدار فهم و درك خود مىفهمد و عمل مىكند . پس هرگاه يكى از عامهء مردم را تصور كنيم كه ميل و رغبت به دنيا و كارهاى آن دارد ، شب را در فكر تدبير معاش خويش به روز مىآورد و تمام انديشهاش اين است كه چگونه داد و ستد و خريد و فروش كند و فردا كجا رود و با چه كسى ديدار كند و روز را در حالى به سر آورد كه تمام همت او متوجه تدبير و ادارهء امور آن روزش و اصلاح وضع دنيوىاش باشد ، چنين كسى هنگامى كه نداى دعوتكنندهاى به سوى خداوند را در حالى كه بشارتگر و انذاركننده است بشنود ، كه به مغفرت و آمرزش خداوند و خشنودى او و بهشتهايى كه نعمتهاى پايدار در آن است بشارت مىدهد و از آتشى كه هيزم آن خود مردمند و ديگر چيزهايى كه خداوند براى ستمكاران آماده كرده است بيم دهد ، از آنجا كه چنين كسى كم همت است و تمامى همت و توجه خود را به آنچه كه او را از گرسنگى و تشنگى نجات مىبخشد اختصاص
رسالة الولاية ( ولايت نامه ) ( فارسى ) — صفحة 93
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٩٣