19 استقلال و استوارى
1 . استقلال
دولت انگليسى هند هنگام پايان گرفتن جنگ در اروپا ، ظاهرا موقعيت استوارى داشت . با فرماندهى قاطع ويول تسلط ادارى با ثبات و مطمئن مىنمود . هند انباشته بود از نيروهاى مسلح ، ارتش در جبهه برمه پيوسته پيش مىرفت و روحيهء نيرومندى داشت . رهبران كنگره در بازداشت بودند . كشور آرام بود ، و پس از ناآرامىهاى سال 1942 تحريكات تازهاى از سوى جناح چپ نشده بود . پارهاى از اعضاى كنگره دوباره در جلسات شورا شركت مىكردند . گفتوگو از سازش بود ، مسلم ليگ رسما جنگ را تحريم كرده بود ، اما از اين كه مسلمانان در آن شركت كنند جلوگيرى نمىكرد . وضع مواد خوراكى و تورم نظم يافته بود . حالت نارضايتى كه در پايان جنگ اول جهانى فراگير شده بود ديده نمىشد .
اما نايب السلطنه آگاهى كامل داشت كه اين ديد سطحى از اوضاع بود . هند هميشه در برابر رهبرى توأم با اقتدار ، واكنش مثبت نشان مىداد . براى مدت جنگ حكومت ويول را پذيرفته بود ، اما جنگ مسئله خودمختارى را نگشوده بود ، و آن را عقب انداخته بود . در لحظهاى كه جنگ پايان مىيافت مسئله دوباره مطرح مىشد . قدرت انگليسىها كه در اثر تمركز نيروهاى مسلح پيدا