ديگر تا آخر سال 1899 لرد لندزاون ، « 1 » نجيبزاده و لرد اسكاتلندى لرد الگين « 2 » بودند . در تمام اين مدت راهآهنها كشيده ، آبراههها ساخته ، و با قحطى مبارزه شد . وضع كشاورزى روى بهبودى ديد . آموزش و پرورش غربى گسترش يافت . صنايع امروزى جا افتاد . در مورد آموزش و پرورش كمكها و رايانههاى دولتى كمك كرد تا دانشكدههاى محلى ، وابسته به دانشگاه مركزى ، تاسيس شود . اين امر سبب پيشرفت سريع تعليمات عاليه شد . اما اكثريت مردم بيسواد ماندند . در مورد صنايع هم انگليسىها و هم هندىها فعال بودند . از امكانات نوين بازرگانى بين المللى و توسعه شبكه ارتباطات كه با ساختن راهآهن و حفر كانال سوئز توسعه فراوان يافته بود ، سود بردند . سهم دولت در اين ميان در ايجاد شبكه راهآهن متمركز بود . در اين دوره بود كه كشت و صنعتهاى بزرگ كتان و پنبه احداث شد . استخراج ذغال سنگ شروع و صنايع ذوب آهن و فولاد سازى پايهگذارى شد كه به ايجاد مجموعهء ذوب آهن عظيم تاتا منجر گرديد . كشت و صنعتها عمدتاً متعلق به انگليسيان بود ، و توسط خود آنان اداره مىشد . پنبه بهگونهاى انحصارى در اختيار هنديان ، پارسيان بمبئى و مغرب هند بود . اين صنعت در سال 1887 با افتتاح كارخانه متعلق به جى . ان . تاتا پايهگذارى شد . صنعت كنفبافى يا كتان هندى كه عمدتا به انگليسيان تعلق داشت ، و توسط اسكاتلندىها مديريت مىشد ، با قطع واردات كنف از روسيه - به هنگام جنگ كريمه - در كلكته آغاز گرديد . معادن ذغال سنگ كه در بنگال و بيهار واقع بود ، به دست انگليسيان اداره مىشد ، و خريدار عمده آن صنايع فولاد هند بود كه به خاندان ايرانى نژاد و پارسى تاتا تعلق داشت .
مديريت صحنهاى كه نايب السلطنهها در آن مىخراميدند دستگاه « كارمندان ادارى هندوستان » بود . حدود هزار نفر بودند كه تمام مناطق را
هامش
( 1 ) .Lord Landsown( 2 ) .Lord Elgin