9 سيادت - چرا و چگونه
بيشتر صاحب منصبان انگليسى ، كه حال مستعمرهء وسيع هندوستان را اداره مىكردند ، كار جدى خود را در پرورشگاه لرد ولسلى آغاز كرده بودند . حال كه پيرى زودرس به سراغ آنان آمده بود و تجربهء عملى ، به مراتب بيش از بايستگى ساليان عمر خود اندوخته بودند ، باشگفتى توأم با بيم و واهمه بر ابعاد گستردهء كاميابىهاى خود مىنگريستند . « 1 » تسلط خود را بر هندوستان ناپايدار و لرزان مىپنداشتند . احتمال مىدادند نيروهايى پنهانى ، به ويژه مذهب ، هر لحظه فوران كند و با انفجار خود آنان را از ميان ببرد . اين انديشه كه هندوان در نتيجهء پيشرفت و آشنايى با رسم و رسوم غربىها سرانجام بخواهند خود بر هندوستان حكومت كنند به ذهن آنان مىرسيد . امّا حتّى مونتز توارت الفينستون « 2 » كه مىگفت « چنين مرگى بهترين مرگ ممكن ما است » و چارلز متكالف ، كه وقوع چنين مرگى را غير ممكن نمىدانست ، بر اين توهم بودند كه اين اتّفاق در آيندهاى غير قابل اندازهگيرى روى خواهد داد . اگر
هامش
( 1 ) . چارلز متكالفCharles Metcalfe« شاه » دهلى سالهاى 18 - 1810 در سال 1818 سى و سه سال داشت .
( 2 ) .Mountstuart Elphinstone