مىخواست روهيلاهاى سركش را در مغرب متصرفات خود گوشمالى دهد ، بفرستد . مقصودش از اين كار حفظ دولت اوده به عنوان سپر محافظ حملات ماراتاها بود . با اين اقدام هستينگز متّهم شد در امور داخلى دولتهاى هندى دخالت كرده و از اهداف نيروهاى مسلح نوّاب اوده پشتيبانى كرده است .
مسئلهء دوّم او ، ماراتاها بود كه به لطف فرماندار بمبئى براى او ايجاد شده بود .
پس از شكست فاجعهآميز ماراتاها در جنگ پانىپات اينك ماراتاها تجديد قوا كرده و دوباره پا به عرصهء سياست هند گذاشته بودند . پيشواى جوان و قابل ماراتاها در سال 1772 درگذشت . دولت پونا گرفتار يك رشته جنگها و منازعات جانشينى شد . در سال 1774 برادر پيشوا در اثر توطئهء عمويش رگهونات رائو به قتل رسيد . وى نيز به نوبهء خود از سوى طرفداران پسر پيشواى درگذشته بيرون رانده شد . بمبئى از رگهونات طرفدارى مىكرد .
هستينگز دستورات بمبئى را نقص كرد . اوامر او نيز به نوبهء خود از طرف هيئت مديرهء كمپانى ناديده گرفته شد . هيئت مديره كه قبلا بر هستينگز ايراد گرفته بود كه چرا در امور داخلى دولتهاى ناتوان هندى دخالت مىكند ، حال خود به دخالت در امور داخلى دولتهاى نيرومند هندى پرداخت . پيش از آن كه نيروى مسلحى كه از بنگال اعزام شده بود - و توانسته بود عرض شبه قاره را طى كند - به بمبئى برسد ، ارتش بمبئى به دام افتاد . در سال 1779 در سر راه پونا در ودگائون تسليم شد . سه سال ديگر جنگ ادامه يافت تا سرانجام هستينگز توانست با سياست ماهرانهء خود ميان ماراتاها تفرقه بياندازد ، و در سال 1782 در سالابى صلح كند . هنوز جنگ با ماراتاها ادامه داشت كه به علّت ندانمكارىهاى دولت مدرس بحران نوينى در جنوب بروز كرد . امور مدرس مدّتها دچار آشفتگى بود . در سال 1769 بيهوده با ميسور جنگ كرده بود . در سال 1776 لرد پيگوت ، مدافع مدرس در برابر فرانسويان ، براى انجام اصلاحاتى به مدرس فرستاده شد . اما از طرف هيئت مديرهء حكومت مدرس دستگير و در زندان درگذشت . ندانمكارىهاى دولت انگليسى مدرس سبب شد تا چند قدرت هندى مخالف با يكديگر بر ضد
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 120
مساهمون: روميلا تاپار
ص١٢٠