سال بعد پراتىهاراها قدرت خود را در شمال هند از دست دادند . سپاه تركها در سال 1081 قنوج را تصرف و غارت كرد و فرمانروايى پراتىهاراها عملا پايان يافت . در دكن غربى نيز چالوكياهاى متأخر جاى راشتراكوتاها را گرفتند .
ضعف پراتىهاراها در سدهء دهم فرصتى بود براى پالاها كه در امور شمال هند دخالت بيشتر كنند . حملات تركها ، به شمال غرب هند ، سلاطين محلى را مشغول ساخته بود . طولى نكشيد كه پالاها تا بنارس پيش رفتند . اما پيشروى شاه چولايى راجندرا ، كه كاميابىهايش در شمال استقلال بنگال را به خطر انداخته بود ، مانع از گسترش نفوذ پالاها شد . بنابراين پالاها از كارزار در شمال دست كشيده و شاه « ماهى پالا » با شتاب به بنگال برگشت تا با سپاهيان چولا مقابله كند . پس از مرگ ماهىپالا سلسلهء پالا رو به زوال رفت و سلسلهء « سنا » جاى آن را گرفت .
زوال تقريبا همزمان سه قدرت رقيب : پراتىهاراها ، پالاها و راشتراكوتاها اسباب شگفتى نيست . قدرت آنان ، كه متكى به نيروهاى مسلح وسيع و انبوه بود ، تقريبا برابر و مساوى و منابع مالى كه مىبايست هزينهء اين نيروهاى مسلح را تأمين كند نيز يكسان بود . فشار زياد براين منابع ناچار نتايجى همانند به بار آورد . كشمكش مداوم بر سر شهر قنوج موجب بىتوجهى به زمينداران محلى شد . اينان توانستند خود را مستقل سازند . سركشى زمينداران و حملاتى كه از شمال غربى و جنوب صورت گرفت ، آنچه را از يكپارچگى سياسى شمال هند باقى مانده بود ، نابود ساخت .
در مرزهاى بيرونى اين سه كشور سلطنتى عمده تعدادى دولتهاى كوچك پيدا شد كه عبارت بودند از سلطاننشينهاى نپال ، كاماروپا ( آسام ) ، كشمير ، اوتكالا ( اوريسا ) و سلطاننشينهاى چالوكياهاى شرقى و گنگاس در سواحل شرقى و چالوكياهاى گجرات ( كه گاهى سولانكىها خوانده مىشدند ) در هند غربى . پيدايش اين سلطاننشينها مصادف بود با
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 303
مساهمون: روميلا تاپار
ص٣٠٣