توليد و مخارج حمل را هم بايد به اين رقمها افزود . . .
سفارشهاى ساخت اسلحه
شنبه 9 ، كمى برفى :
ساعت 8 صبح ديگربار به كارخانهء تفنگسازى رفتيم . چنانكه پيشتر ياد شد ، ساختمان آن بسيار عظيم بود ؛ بهخصوص كارگاه تراش دادن و سوراخ كردن لوله تفنگ كه در هر اتاق آن دويست - سيصد دستگاه تراش نصب شده بود و گفتند كه هر دستگاه 20 لوله تفنگ در روز مىتراشد و سوراخ مىكند .
در كارگاه توليد قنداق تفنگ هم ديديم كه با دستگاهها و ابزار دقيق [ تراشچوب ] از الوارهاى خشن مربع شكل قنداق تفنگ [ پرداخت شده ] براى نصب به لوله تفنگ مىتراشند .
انواع تفنگها را كه اينجا ساخته مىشود ، از تفنگ سوار شده و آماده تا يكيك اجزاء به كاررفته در آن ، به نمايش گذاشته بودند . پس مىشد هر قطعه را ديد و آزمايش كرد كه همه دقيق و به اندازه ساخته شده است و ، براى نمونه ، هر سرنيزه به تفنگ از آن نوع مىخورد . با افسرانى هم كه از رومانى و يونان به مأموريت از كشورشان براى خريد تفنگ [ و نظارت مراحل ساخت آن ] آمده بودند ، ملاقات [ و گفتوگو ] كردم ، و پس از به انجام رسيدن بازديدم بازگشتم .
بازگشتن به وين
يكشنبه 10 ، ابرى :
پيش از ظهر از نمايشگاه ابزار و قطعههاى آهنى [ براى ساخت تفنگ ] ديدن ، و پس از آن در ساعت 12 و ربع با آقاى ورندل خداحافظى كردم و سوار كالسكه شدم . در مدت اقامت و ديدارمان در اينجا آقاى ورندل پذيرايى بسيار گرمى كرد . از همان راهى كه آمده بوديم بازگشتيم ، و در ساعت 7 و ربع شب به وين رسيديم .
دوشنبه 11 ، صاف .
سهشنبه 12 ، ابرى :
قرار دادم كه فردا از اينجا روانه ايتاليا شوم ؛ پس امروز به تهيه سفر پرداختم ، و به سفارت [ ژاپن ] رفتم و خداحافظى كردم .