ابن شهر آشوب در المناقب مىگويد :
از امام صادق عليه السلام علومى نقل شده كه از احدى نقل نشده است ، اصحاب حديث اسامى افراد ثقه را - على رغم اختلاف نظرهاشان - گرد آوردهاند ، آنان چهار هزار نفرند « 1 » .
محقّق حلّى در المعتبر مىنگارد :
از امام صادق عليه السلام علوم فراوانى انتشار يافت كه عقلها را به حيرت و شگفتى واداشت تا آنجا كه گروهى به افراط گراييدند و او را تا حد خدايى بالا بردند ، راويان از آن حضرت نزديك به چهار هزار نفر مىرسد . . .
در پاسخ مسائلى از امام عليه السلام چهارصد مُصَنَّف ، اثرِ چهارصد مُصَنِّف نگاشته شده كه آنها را اصول مىنامند « 2 » .
شهيد در الذكري مىنويسد :
ابو عبدالله ، جعفر بن محمّد صادق ، در پاسخ مسائلى از آن حضرت ، چهارصد كتاب ، اثرِ چهارصد نويسنده ، به نگارش درآمد و چهار هزار نفر از شاگردانِ معروفِ آن حضرت - از اهل عراق و شام و حجاز و خراسان - به تدوين پرداختند « 3 » .
شيخ حسين ، پدر شيخ بهائى مىگويد :
فقها و علماى برجسته شيعه و سنّى كه به تدوين پرداختند ، چهار هزار نفرند . . . تنها پاسخ هاى سؤالهايى ، امام صادق عليه السلام مىشد چهار صد كتاب اثرِ چهار صد مُصَنِّف نگاشته شد كه الأُصول في أنواع العلوم ناميده مىشود « 4 » .
محقّق داماد ، مىنويسد :
هامش
( 1 ) . مناقب آل ابى طالب 3 : 237 .
( 2 ) . المعتبر 1 : 16 ، باب فى حجيّة فتوى الأئمّة .
( 3 ) . الذكرى : 6 .
( 4 ) . وصول الأخيار إلى اصول الأخبار : 60 ؛ الذريعه 2 : 129 .